Qadınlarda daha çox rast gəlinir: Bu infeksiyaya diqqət!
Sidik yolu infeksiyası (SYİ) sidik sisteminin hər hansı hissəsində — böyrəklər, sidik axarları, sidik kisəsi və sidik kanalında yaranan infeksiyadır. Ən çox rast gəlinən forma sidik kisəsinin infeksiyası, yəni sistitdir.
Sidik yolu infeksiyalarına əsasən bağırsaq mənşəli bakteriyalar səbəb olur. Bakteriyalar sidik kanalından yuxarı doğru hərəkət edərək sidik kisəsinə çata və burada çoxala bilər. Qadınlarda sidik kanalının daha qısa olması səbəbindən bu infeksiyalara daha çox rast gəlinir.
Əsas əlamətləri hansılardır?
Sidik yolu infeksiyası zamanı aşağıdakı əlamətlər müşahidə oluna bilər:
• Tez-tez sidiyə getmək ehtiyacı;
• Sidiyə gedərkən yanma və ağrı;
• Sidik kisəsi boş olsa belə, sidiyə getmək istəyinin yaranması;
• Az miqdarda sidik ifrazı;
• Sidiyin bulanıq görünməsi və ya kəskin qoxması;
• Sidikdə qan görülməsi;
• Qarının aşağı hissəsində və ya çanaq nahiyəsində ağrı.
İnfeksiya böyrəklərə yayıldıqda isə vəziyyət daha ciddi ola bilər. Bu zaman yüksək hərarət, üşütmə, bel və ya böyrək nahiyəsində ağrı, ürəkbulanma və qusma yarana bilər. Belə əlamətlər olduqda həkimə müraciəti gecikdirmək olmaz.
Kimlərdə risk daha yüksəkdir?
Sidik yolu infeksiyasının yaranma ehtimalını artıran bir sıra amillər var. Bunlara qadın olmaq, daha əvvəl sidik yolu infeksiyası keçirmək, cinsi əlaqə, sidik yollarında daş və ya digər problemlərin olması, sidiyin uzun müddət saxlanılması, sidik kisəsinin tam boşalmaması və bəzi xroniki xəstəliklər daxildir.
Həmçinin hamiləlik dövründə və menopauzadan sonra hormonal dəyişikliklər sidik yolu infeksiyası riskini artıra bilər. Sidik kateterindən istifadə də infeksiya ehtimalını yüksəldən amillərdən biridir.
Sidik yolu infeksiyası necə müalicə olunur?
Müalicə infeksiyanın növündən və ağırlıq dərəcəsindən asılıdır. Bakterial infeksiyalarda həkim antibiotik təyin edə bilər. Antibiotikin seçimi infeksiyaya səbəb olan bakteriyaya, şəxsin vəziyyətinə və bəzi hallarda sidik analizinin nəticələrinə əsasən müəyyən edilir.
Antibiotiki özbaşına qəbul etmək və ya əvvəlki xəstəlikdən qalan dərmanı yenidən istifadə etmək düzgün deyil. Dərmanın lazımsız və ya yanlış istifadəsi bakteriyaların antibiotiklərə davamlılığını artıra bilər.
Bol maye qəbul etmək bəzi insanlarda sidik ifrazını artıraraq rahatlamağa kömək edə bilər, lakin su içmək antibiotik müalicəsini əvəz etmir. Ağrı və narahatlığın azaldılması üçün də həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşmək məqsədəuyğundur.
Qarşısını almaq mümkündürmü?
Sidik yolu infeksiyasının qarşısını tam almaq həmişə mümkün olmasa da, riski azaltmaq olar. Bunun üçün gün ərzində kifayət qədər su içmək, sidiyi uzun müddət saxlamamaq və şəxsi gigiyenaya diqqət etmək tövsiyə olunur.
Cinsi əlaqədən sonra sidiyə getmək də bəzi insanlarda infeksiya riskinin azalmasına kömək edə bilər. Qadınlarda tualetdən sonra təmizlənmənin öndən arxaya doğru aparılması bakteriyaların sidik kanalına daşınması ehtimalını azaltmağa kömək edir.
Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?
Sidik ifrazı zamanı yanma, tez-tez sidiyə getmə və digər xarakterik əlamətlər yarandıqda xüsusilə ilk dəfə baş verirsə, həkimlə məsləhətləşmək məsləhətdir.
Yüksək hərarət, üşütmə, bel və ya böyrək nahiyəsində güclü ağrı, qusma, sidikdə nəzərəçarpan qan və ya ümumi vəziyyətin kəskin pisləşməsi isə daha ciddi infeksiyaya işarə edə bilər və təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir.
Sidik yolu infeksiyası çox vaxt düzgün müalicə ilə aradan qaldırıla bilən problemdir. Əsas məsələ əlamətləri vaxtında tanımaq, infeksiyanı özbaşına müalicə etməyə çalışmamaq və xüsusilə ağır simptomlar zamanı həkimə gecikmədən müraciət etməkdir.
Kübra Musayeva
