İrritabl bağırsaq sindromu hansı şikayətlərlə özünü göstərir?
İrritabl bağırsaq sindromu (İBS) həzm sisteminin fəaliyyətinə təsir edən, qarın ağrısı və bağırsaq vərdişlərində dəyişikliklərlə müşayiət olunan funksional pozuntudur. Bu vəziyyətdə həzm sistemində görünən struktur zədələnmə olmaya bilər, lakin simptomlar uzun müddət davam edə və dövri şəkildə təkrarlana bilər.
Bəs İBS hansı şikayətlərlə özünü göstərir?
Ən xarakterik əlamətlərdən biri qarın ağrısı və ya sancıdır. Ağrı bağırsaq hərəkətləri ilə əlaqəli ola, defekasiyadan sonra azala və ya arta bilər. Bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik də sindromun əsas xüsusiyyətlərindəndir.
İBS zamanı bəzi insanlarda ishal, digərlərində qəbizlik müşahidə olunur. Bəzi hallarda isə bu iki vəziyyət növbələşə bilər. Nəcisin görünüşünün və bağırsağa getmə tezliyinin dəyişməsi də xəstəliyin əlamətləri arasında yer alır.
Şişkinlik də İBS olan insanlarda tez-tez rast gəlinən şikayətlərdəndir. Qarında qazın artması, narahatlıq və bağırsağın tam boşalmadığı hissi yarana bilər. Bəzi insanlarda nəcisdə selik də müşahidə olunur.
Əlamətlər hər insanda eyni formada özünü göstərmir.
Bəzi insanlarda simptomlar müəyyən qida və içkilərdən sonra, stress zamanı və ya digər fərdi amillərin təsiri ilə güclənə bilər. Şikayətlər bir müddət azalaraq daha sonra yenidən ortaya çıxa bilər.
İBS-nin dəqiq səbəbi tam müəyyən edilməyib. Mütəxəssislər bağırsaq və beyin arasındakı qarşılıqlı əlaqənin pozulmasının, bağırsağın həssaslığının dəyişməsinin, bəzi qida həssaslıqlarının və digər amillərin rol oynaya biləcəyini bildirirlər.
Bununla belə, qarın ağrısı, şişkinlik, ishal və ya qəbizlik hər zaman İBS demək deyil. Bu simptomlar müxtəlif həzm sistemi xəstəliklərində də görülə bilər. Xüsusilə səbəbsiz çəki itkisi, nəcisdə qan, qanaxma və ya davamlı güclü ağrı kimi əlamətlər olduqda həkimə müraciət etmək vacibdir.
İBS diaqnozu əsasən simptomların xarakteri və zamanla yaratdığı nümunə nəzərə alınaraq qoyulur. Həkim lazım gəldikdə digər xəstəlikləri istisna etmək üçün əlavə müayinələr də təyin edə bilər.
Aysel Mətləb
