Faydalıdır, amma hər növü yox - Yulaf haqqında bilməli olduqlarınız

Yulaf son illərdə sağlam qidalanma ilə maraqlanan insanların gündəlik rasionunda daha çox yer alan məhsullardan birinə çevrilib. Onun əsas üstünlüyü yalnız tərkibindəki vitamin və minerallarla deyil, həm də həzm sisteminin fəaliyyətinə və qidalanmadan sonra toxluq hissinə təsir göstərə bilən liflərlə bağlıdır.

TodayPress TV xəbər verir ki, qida mütəxəssislərinin diqqət çəkdiyi yulafın əsas xüsusiyyətlərindən biri onun tərkibində beta-qlükan adlı həll olunan lifin olmasıdır. Bu lif su ilə təmasda geləbənzər struktur yaradır və həzm prosesini müəyyən qədər yavaşlada bilir.

Yulafın əsas faydası liflə bağlıdır.

Yulaf həm həll olunan, həm də həll olunmayan lif mənbəyidir. Xüsusilə beta-qlükan bağırsaqlarda fermentasiya olunan liflərdən biridir və bağırsaq mikrobiotasının fəaliyyəti üçün faydalı ola bilər.

Lifin digər mühüm xüsusiyyəti isə bağırsaqların normal fəaliyyətinə kömək etməsidir. Kifayət qədər lif qəbul edilməsi nəcisin həcmini və su tərkibini artıraraq qəbizliyin qarşısının alınmasına yardımçı ola bilər.

Yulafın tərkibindəki beta-qlükan qanda xolesterinin səviyyəsinə də təsir göstərə bilər. Məhz bu xüsusiyyətə görə ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası tam yulaf məhsullarından alınan həll olunan liflə ürək-damar xəstəlikləri riski arasında əlaqəni qəbul edən sağlamlıq iddiasına icazə verib.

Lakin bu, yulafın ürək-damar xəstəliklərini müalicə etdiyi anlamına gəlmir. Söhbət sağlam qidalanmanın tərkib hissəsi kimi onun müəyyən faydalı təsir göstərə bilməsindən gedir.

Toxluq hissini uzada bilər.

Yulafın gündəlik səhər yeməyində istifadə edilməsinin səbəblərindən biri də onun toxluq hissinə təsiridir.

Beta-qlükanın suyu özünə çəkməsi və qidanın həzmini yavaşlatması nəticəsində insan daha uzun müddət toxluq hiss edə bilər. Bu səbəbdən yulaf balanslı rasionda iştahanın idarə olunmasına kömək edən məhsullardan biri hesab olunur. Bununla belə, yalnız yulaf yeməklə arıqlamaq mümkün deyil və onun çəkiyə təsiri ümumi qidalanma və fiziki aktivlikdən asılıdır.

Qan şəkərinə təsiri necədir?

Yulafın tərkibindəki həll olunan lif karbohidratların həzmini və sorulmasını müəyyən qədər yavaşlada bilər. Bu isə yeməkdən sonra qan şəkərinin daha sürətli yüksəlməsinin qarşısını almağa kömək edə bilər.

Burada yulafın hansı formada istifadə edilməsi də əhəmiyyətlidir. Daha az emal olunmuş yulaf növləri, məsələn, iri dənəli və ya polad kəsimli yulaflar daha yavaş həzm olunur. Ani hazırlanan və xüsusilə şəkər əlavə edilmiş hazır yulaf məhsullarında isə vəziyyət fərqli ola bilər.

Bu səbəbdən mağazada yulaf məhsulu seçərkən yalnız “yulaf” sözünə deyil, məhsulun tərkibinə də baxmaq vacibdir. Əlavə şəkər, şirinləşdiricilər və digər əlavələrin miqdarı nəzərə alınmalıdır.

Yulaf necə yeyilməlidir?

Yulafı gündəlik rasiona daxil etməyin ən sadə yollarından biri onu sıyıq şəklində hazırlamaqdır. Su və ya süd ilə bişirilən yulafa təzə meyvə, giləmeyvə, qoz-fındıq və toxumlar əlavə etmək mümkündür.

Belə kombinasiya yulafı daha qidalı və balanslı səhər yeməyinə çevirə bilər. Meyvələr təbii şirinlik və əlavə lif, qoz-fındıq və toxumlar isə zülal və faydalı yağlar təmin edir.

Yulafı yalnız səhər yeməyi ilə məhdudlaşdırmaq da vacib deyil. Ondan müxtəlif xəmir məhsullarında, yoqurtla birlikdə və bəzi duzlu yeməklərin hazırlanmasında da istifadə etmək mümkündür.

Hazır şirin yulaf məhsullarına diqqət!

Yulafın faydalı olması onunla hazırlanan hər məhsulun avtomatik olaraq sağlam olduğu anlamına gəlmir.

Xüsusilə hazır və ətirli yulaf sıyıqlarında əlavə şəkər və digər komponentlər ola bilər. "Harvard T.H. Chan School of Public Health" də yulafın faydalarının çoxlu şəkər və digər əlavələrlə zənginləşdirilmiş məhsullarda azala biləcəyinə diqqət çəkir.

Bu baxımdan sadə, şəkərsiz yulaf daha məqsədəuyğun seçimdir. Dadını artırmaq üçün isə təzə meyvələrdən, darçından, qoz-fındıqdan və digər təbii məhsullardan istifadə etmək olar.

Yulaf hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil.

Yulaf ümumilikdə sağlam qida hesab olunsa da, fərdi qidalanma xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır. Yulafı rasiona birdən-birə çox miqdarda əlavə etmək bəzi insanlarda köp və həzm narahatlığı yarada bilər. Buna görə lif qəbulunu tədricən artırmaq və kifayət qədər maye qəbul etmək daha məqsədəuyğundur.

Həmçinin yulafın faydasını qiymətləndirərkən onun bütöv rasionun yalnız bir hissəsi olduğu unudulmamalıdır. Sağlam qidalanma yalnız bir məhsula əsaslanmır. Tərəvəz, meyvə, paxlalılar, tam taxıllar, zülal mənbələri və faydalı yağların balanslı şəkildə qəbul edilməsi də vacibdir.

Aysel Mətləb