Balın faydasını zərərə çevirməyin: Mütəxəssislərdən XƏBƏRDARLIQ

Bal uzun illərdir həm qida, həm də təbii şirinləşdirici kimi istifadə olunur. Tərkibində müxtəlif bioloji aktiv maddələr, antioksidantlar və digər komponentlər olsa da, balı tamamilə zərərsiz və limitsiz istifadə edilə bilən məhsul kimi qəbul etmək düzgün deyil. Xüsusilə uşaqlar, allergiyası olan şəxslər və qan şəkərinə nəzarət edən insanlar bal istehlakına daha diqqətlə yanaşmalıdır.

Balın əsas üstünlükləri nələrdir?

Balın ən çox tanınan xüsusiyyətlərindən biri boğazı yumşaltması və öskürəyi azaltmağa kömək etməsidir. Araşdırmalar balın yuxarı tənəffüs yolları infeksiyaları zamanı yaranan öskürəyin yüngülləşdirilməsində faydalı ola biləcəyini göstərir. Bu təsir xüsusilə gecə öskürəyinin azalmasına və yuxunun yaxşılaşmasına kömək edə bilər.

Balın tərkibində antioksidant xüsusiyyətlərə malik müxtəlif maddələr də mövcuddur. Bu maddələr orqanizmdə oksidləşdirici stresslə mübarizədə rol oynaya bilər. Lakin bu, balın hər hansı xəstəliyi müalicə etdiyi anlamına gəlmir.

Bal eyni zamanda şəkər əvəzinə istifadə edilə bilən təbii şirinləşdiricidir. Çay, süd, qatıq və müxtəlif qidaların tərkibinə əlavə edilə bilər. Bununla belə, “təbii” olması onun şəkər baxımından məhdudiyyətsiz istehlak edilə biləcəyi demək deyil.

Bal çox istifadə edilərsə nə baş verə bilər?

Balın əsas tərkib hissələrindən biri şəkərdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı balda təbii şəkildə olan şəkərləri də sərbəst şəkərlər kateqoriyasına daxil edir və onların gündəlik qəbulunun məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edir.

Bu səbəbdən gün ərzində böyük miqdarda bal qəbul etmək sağlam seçim hesab olunmur. Həddindən artıq istehlak çəki artımına və ümumi şəkər qəbulunun yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Şəkərli qidaların çoxluğu diş sağlamlığı üçün də arzuolunmazdır.

Bal xüsusilə diabeti olan şəxslər üçün diqqət tələb edir. Bal şəkərin yerinə istifadə edilsə belə, onun tərkibindəki şəkərlər qan şəkərinə təsir göstərə bilər. Buna görə diabeti olan şəxslər balı “şəkərsiz alternativ” kimi qəbul etməməlidirlər.

1 yaşdan kiçik uşaqlara bal vermək olmaz

Bal istehlakı ilə bağlı ən vacib xəbərdarlıqlardan biri körpələrə aiddir.

1 yaşdan kiçik uşaqlara, hətta çox az miqdarda belə, bal vermək olmaz. Bunun səbəbi körpələrdə botulizm riskidir. Balın tərkibində Clostridium botulinum bakteriyasının sporları ola bilər. Körpələrin bağırsaq sistemi bu sporların inkişafının qarşısını böyüklər qədər effektiv ala bilmədiyindən ciddi xəstəlik yarana bilər.

Bu səbəbdən balı yalnız “təbii məhsul” kimi qəbul edib körpələrə vermək təhlükəsiz hesab edilmir.

Allergiyası olanlar diqqətli olmalıdır

Bəzi insanlarda bala və ya onun tərkibindəki komponentlərə qarşı həssaslıq yarana bilər. Xüsusilə arı tozcuqlarına allergiyası olan şəxslərdə allergik reaksiya riski mövcuddur.

Bal qəbul etdikdən sonra səpgi, qaşınma, nəfəs almaqda çətinlik, başgicəllənmə, halsızlıq və ya digər ciddi simptomlar yaranarsa, məhsulun qəbulunu dayandırmaq və tibbi yardım almaq lazımdır.

Balı necə və nə qədər qəbul etmək daha düzgündür?

Balın istifadəsində əsas prinsip miqdarı nəzarətdə saxlamaqdır. Onu sağlam qidalanmanın bir hissəsi kimi az miqdarda istifadə etmək mümkündür. Lakin balın “təbii” olması onu gündəlik şəkər qəbulundan kənarda saxlamır.

Balı çaya, qatığa və ya digər qidalara əlavə edərkən həmin gün ərzində qəbul edilən digər şəkərli məhsullar da nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə hazır şirniyyat, şirin içkilər və digər şəkərli qidalar çox istifadə edilirsə, əlavə olaraq böyük miqdarda bal qəbul etmək məqsədəuyğun deyil.

Bal düzgün miqdarda istifadə edildikdə qidalanmaya daxil edilə bilən təbii məhsullardan biridir. Boğazı yumşaltmaq və öskürəyi azaltmaq kimi müəyyən faydaları ola bilər. Lakin onu dərman kimi qəbul etmək və bütün xəstəliklərə qarşı müalicə vasitəsi hesab etmək düzgün deyil.

Ən vacib məqam isə miqdardır: bal faydalı xüsusiyyətlərə malik olsa da, nəticədə şəkərli qidadır və ölçülü istehlak edilməlidir. 1 yaşdan kiçik uşaqlara isə botulizm riski səbəbindən bal verilməməlidir.

Kübra Musayeva