Ayaqlarınız şişirsə, diqqətli olun: Ciddi xəstəliyin əlaməti ola bilər
Varikoz damar genişlənməsi xüsusilə ayaqlarda müşahidə olunan, damarların genişlənməsi və qan dövranının pozulması ilə xarakterizə edilən problemdir. Bu xəstəlik təkcə estetik narahatlıq yaratmır, həm də ayaqlarda ağrı, ağırlıq hissi, yorğunluq və şişkinliyə səbəb ola bilər.
Varikoz niyə yaranır?
Varikoz damarların daxilindəki qapaqcıqların fəaliyyətinin zəifləməsi nəticəsində yaranır. Normal halda bu qapaqcıqlar qanın ürəyə doğru hərəkətini təmin edir. Onların fəaliyyəti pozulduqda isə qan damarlarda toplanır və damarlar genişlənir.
Xəstəliyin yaranmasına irsi meyillilik, artıq çəki, hərəkətsiz həyat tərzi, uzun müddət ayaqüstə dayanmaq, hamiləlik və yaşla əlaqədar dəyişikliklər təsir göstərə bilər.
Ayaq şişkinliyi nə zaman təhlükəlidir?
Varikoz zamanı ayaqlarda şişkinlik əsasən günün ikinci yarısında artır. Xüsusilə uzun müddət ayaqüstə qalan insanlarda topuq və baldır nahiyəsində ağırlıq hissi yaranır.
Lakin ayaq şişkinliyi hər zaman varikozla əlaqəli olmur. Böyrək, ürək və qaraciyər xəstəlikləri, eləcə də bəzi dərman preparatları da şişkinliyə səbəb ola bilər.
Bir ayaqda qəfil yaranan şişkinlik, ağrı, qızartı və istilik hissi damar daxilində qan laxtasının əlaməti ola bilər. Belə hallarda təcili tibbi müayinə vacibdir. Şişkinliklə yanaşı nəfəs darlığı və ya sinə ağrısı yaranarsa, dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.
Varikozdan necə qorunmaq olar?
Varikozun qarşısını tam almaq hər zaman mümkün olmasa da, gündəlik vərdişlər vasitəsilə onun yaranma riskini və əlamətlərini azaltmaq olar.
Hərəkətli həyat tərzi: Gündəlik gəzinti, üzgüçülük və velosiped sürmək ayaqlarda qan dövranını yaxşılaşdırır.
Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmamaq: Oturaq işlə məşğul olan şəxslərin hər 30–60 dəqiqədən bir ayağa qalxaraq hərəkət etməsi tövsiyə olunur.
Ayaqları yuxarı qaldırmaq: İstirahət zamanı ayaqları ürək səviyyəsindən yuxarıda saxlamaq şişkinliyin azalmasına kömək edə bilər.
Çəkiyə nəzarət: Artıq çəki ayaq damarlarına əlavə təzyiq göstərərək varikoz əlamətlərini ağırlaşdıra bilər.
Kompression corablar: Həkim məsləhəti ilə seçilən xüsusi corablar qan dövranını dəstəkləyərək ağrı və şişkinliyi azalda bilər. Lakin bu corablar hər kəs üçün uyğun deyil.
Varikoz müalicə olunurmu?
Varikozun müalicəsində xəstəliyin ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq müxtəlif üsullardan istifadə edilir. İlkin mərhələlərdə həyat tərzinin dəyişdirilməsi və kompression corablar əlamətləri yüngülləşdirə bilər.
Daha ciddi hallarda isə lazer müalicəsi, skleroterapiya və digər tibbi müdaxilələr tətbiq oluna bilər.
Ayaqlarda davamlı şişkinlik, ağrı, damarların nəzərəçarpacaq dərəcədə genişlənməsi və ya dəridə rəng dəyişikliyi müşahidə olunursa, damar cərrahına müraciət etmək vacibdir. Erkən müayinə ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edə bilər.
Kübra Musayeva