Hər gün etdiyiniz bu vərdişlər infarkta yol aça bilər
Ürək-damar xəstəlikləri dünyada ölüm hallarının əsas səbəblərindən biridir. Bir çox insan infarkt riskinin yalnız yaş, irsiyyət və ciddi xəstəliklərlə bağlı olduğunu düşünür. Lakin gündəlik həyatda adi görünən bəzi vərdişlər də ürək sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.
TodayPress TV xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, uzun müddət davam edən qeyri-sağlam həyat tərzi ürək-damar sistemində problemlərin yaranma ehtimalını artırır.
Uzun müddət oturmaq
Gün ərzində saatlarla hərəkətsiz qalmaq ürək sağlamlığı üçün risk yaradan amillərdən biridir. Xüsusilə ofisdə çalışan və vaxtının böyük hissəsini kompüter qarşısında keçirən insanlarda fiziki aktivliyin az olması qan dövranına və maddələr mübadiləsinə mənfi təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislər uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalmamağı, müntəzəm fasilələr verməyi və gün ərzində daha çox hərəkət etməyi tövsiyə edirlər.
Yuxusuzluğu adi hala çevirmək
Gecə saatlarında az yatmaq və qeyri-müntəzəm yuxu rejimi ürək-damar sisteminə əlavə yük yarada bilər. Davamlı yuxu çatışmazlığı yüksək qan təzyiqi, piylənmə və şəkərli diabet riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Yetkin insanların əksəriyyəti üçün gecə 7–9 saat keyfiyyətli yuxu tövsiyə olunur.
Daimi stress və emosional gərginlik
Gündəlik iş problemləri, maddi çətinliklər və emosional gərginlik ürək sağlamlığına təsirsiz ötüşmür. Uzunmüddətli stress qan təzyiqinin yüksəlməsinə, yuxu pozuntularına və qeyri-sağlam qidalanma vərdişlərinin yaranmasına səbəb ola bilər.
Stress zamanı orqanizmdə ifraz olunan hormonlar ürək döyüntüsünü sürətləndirə və qan damarlarına təsir göstərə bilər.
Həddindən artıq duz qəbul etmək
Bir çox insan gündəlik nə qədər duz qəbul etdiyinin fərqində olmur. Hazır souslar, kolbasa məhsulları, çipslər və digər emal olunmuş qidalar yüksək miqdarda duz ehtiva edə bilər.
Duzun həddindən artıq qəbulu qan təzyiqini yüksəldir. Yüksək təzyiq isə infarkt və insult üçün əsas risk faktorlarından biridir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı böyüklərə gündəlik duz qəbulunu 5 qramdan aşağı saxlamağı tövsiyə edir.
Siqaret çəkmək və passiv siqaret tüstüsünə məruz qalmaq
Siqaret tüstüsündəki zərərli maddələr qan damarlarının daxili səthini zədələyir və aterosklerozun inkişafına şərait yaradır. Bu isə ürəyi qidalandıran damarların daralması və tutulması riskini artırır.
Hətta siqaret çəkməyən insanların mütəmadi olaraq tütün tüstüsünə məruz qalması da ürək-damar xəstəlikləri baxımından təhlükəlidir.
Şəkərli içkiləri tez-tez qəbul etmək
Qazlı içkilər, şəkər əlavə edilmiş çay və qəhvə, eləcə də bəzi enerji içkiləri gündəlik şəkər qəbulunu nəzərəçarpacaq dərəcədə artıra bilər.
Şəkərin həddindən artıq qəbulu çəki artımı, insulin müqaviməti və ikinci tip şəkərli diabet riskini yüksəldə bilər. Bu problemlər də ürək-damar xəstəliklərinin inkişafına şərait yaradır.
Qan təzyiqinə və xolesterinə nəzarət etməmək
İnfarkt riskini artıran ən təhlükəli hallardan biri yüksək qan təzyiqi və xolesterin səviyyəsinin uzun müddət nəzarətsiz qalmasıdır.
Bu problemlər bəzən heç bir nəzərəçarpan əlamət vermədən inkişaf edir. İnsan özünü sağlam hiss etsə də, damarlarında tədricən dəyişikliklər baş verə bilər.
Bu səbəbdən qan təzyiqinin, xolesterinin və qanda şəkərin səviyyəsinin risk faktorlarına uyğun olaraq mütəmadi yoxlanılması vacibdir.
Ürəyi qorumaq üçün nə etmək lazımdır?
Mütəxəssislər infarkt riskini azaltmaq üçün balanslı qidalanmağı, müntəzəm fiziki aktivliyi, kifayət qədər yatmağı və tütün məhsullarından uzaq durmağı tövsiyə edirlər.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə əsasən, böyüklər həftədə ən azı 150–300 dəqiqə orta intensivlikli fiziki fəaliyyətlə məşğul olmalıdırlar.
Unutmaq olmaz ki, infarkt həmişə əvvəlcədən aydın əlamətlərlə özünü göstərmir. Sinədə sıxılma və ya ağrı, nəfəs darlığı, soyuq tərləmə, eləcə də ağrının qol, kürək və ya çənəyə yayılması infarktın xəbərdaredici əlamətləri ola bilər. Belə hallarda dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.
Nəticə etibarilə, ürək sağlamlığını qorumaq yalnız xəstəlik yarandıqdan sonra müalicə almaqdan ibarət deyil. Gündəlik vərdişlərdə edilən kiçik, lakin davamlı dəyişikliklər infarkt riskinin azalmasına əhəmiyyətli töhfə verə bilər.
Kübra Musayeva