Görməniz bulanıqlaşıbsa, bunu gözardı etməyin - Səbəb nədir?

Görmə qabiliyyətinin zəifləməsi müasir dövrdə həm uşaqlar, həm də böyüklər arasında geniş yayılmış problemlərdən biridir. Xüsusilə uzaqdakı obyektlərin aydın görünməməsi ilə xarakterizə olunan miopiya insanların gündəlik həyatına, təhsilinə və iş fəaliyyətinə təsir göstərə bilər.

Miopiya nədir?

Miopiya, yəni yaxından görmə, insanın yaxınlıqdakı əşyaları nisbətən aydın, uzaqdakı obyektləri isə bulanıq görməsi ilə xarakterizə olunan görmə qüsurudur.

Normal göz quruluşunda işıq şüaları torlu qişanın üzərində fokuslanır. Miopiyada isə göz almasının ön-arxa uzunluğunun normadan artıq olması və ya buynuz qişanın işığı həddindən artıq sındırması səbəbindən görüntü torlu qişanın qarşısında formalaşır. Nəticədə uzaqdakı görüntülər bulanıq görünür.

Miopiya nə üçün yaranır?

Miopiyanın yaranmasında bir neçə amil rol oynaya bilər. Əsas səbəblərdən biri genetik meyillilikdir. Valideynlərdən birində və ya hər ikisində miopiya varsa, uşağın bu problemlə qarşılaşma ehtimalı arta bilər.

Bununla yanaşı, müasir həyat tərzi də miopiyanın inkişafında əhəmiyyətli rol oynaya bilər. Xüsusilə uşaqlarda və yeniyetmələrdə uzun müddət yaxın məsafədən oxumaq, kompüter, planşet və telefon qarşısında çox vaxt keçirmək, açıq havada kifayət qədər olmamaq risk faktorları arasında göstərilir.

Burada vacib məqam odur ki, telefon və kompüterdən istifadəni birbaşa miopiyanın yeganə səbəbi hesab etmək düzgün deyil. Problem daha çox uzun müddət fasiləsiz yaxın məsafəyə fokuslanma və açıq havada keçən vaxtın azalması ilə əlaqələndirilir.

Miopiyanın əsas əlamətləri hansılardır?

Miopiya tədricən inkişaf edə bildiyindən insan görməsindəki dəyişiklikləri əvvəlcə ciddi problem kimi qəbul etməyə bilər. Ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:

• Uzaqdakı obyektlərin bulanıq görünməsi;

• Televizora və ya lövhəyə baxarkən görüntünü seçməkdə çətinlik;

• Uzaqdakı yazıları oxumaq üçün gözləri qıymaq;

• Gözlərdə yorğunluq və gərginlik hissi;

• Baş ağrıları;

• Uzun müddət oxuduqdan və ya ekrana baxdıqdan sonra gözlərdə narahatlıq;

• Uşaqlarda dərs zamanı lövhəni görməkdə çətinlik və televizora və ya ekrana həddindən artıq yaxınlaşmaq.

Bu əlamətlərdən bir neçəsi müşahidə olunursa, görmə qabiliyyətini oftalmoloq tərəfindən yoxlatdırmaq məsləhətdir.

Miopiya necə müəyyən edilir?

Miopiyanı yalnız simptomlara əsasən müəyyən etmək mümkün deyil. Dəqiq diaqnoz üçün göz müayinəsi aparılmalıdır.

Oftalmoloq görmə itiliyini yoxlayır, gözün optik xüsusiyyətlərini qiymətləndirir və ehtiyac olduqda əlavə müayinələr təyin edir. Xüsusilə uşaqlarda müntəzəm göz müayinəsi vacibdir, çünki görmə qüsuru erkən aşkarlandıqda onun inkişafına nəzarət etmək daha asan olur.

Miopiya necə korreksiya olunur?

Miopiyanın korreksiyası üçün ən geniş yayılmış üsullar eynək və kontakt linzalardır. Onlar işıq şüalarının düzgün istiqamətləndirilməsinə və görüntünün torlu qişada fokuslanmasına kömək edir.

Bəzi hallarda yetkin insanlarda refraktiv cərrahiyyə, məsələn, lazer korreksiyası da mümkün ola bilər. Lakin bu üsul hər kəs üçün uyğun deyil. Əməliyyat qərarı gözün vəziyyəti, yaş, görmə göstəriciləri və digər tibbi meyarlar nəzərə alınaraq oftalmoloq tərəfindən verilməlidir.

Uşaqlarda isə yanaşma daha fərqli ola bilər. Həkim miopiyanın dərəcəsini və inkişaf sürətini nəzərə alaraq xüsusi nəzarət və miopiyanın proqressiyasını yavaşlatmağa yönəlmiş üsullar təklif edə bilər.

Miopiyanın qarşısını almaq mümkündürmü?

Miopiyanın bütün hallarda qarşısını almaq mümkün deyil. Xüsusilə genetik faktorları dəyişdirmək mümkün deyil. Lakin xüsusilə uşaqlarda görmə sağlamlığını qorumaq üçün bəzi vərdişlər faydalı ola bilər.

Uzun müddət yaxın məsafədən işləyərkən fasilələr vermək, kifayət qədər açıq havada vaxt keçirmək, oxu və ekran zamanı uyğun məsafəni qorumaq və mütəmadi göz müayinəsindən keçmək tövsiyə olunur.

Ən əsası isə görmədə yaranan dəyişiklikləri gözardı etməməkdir. “Gözüm yorulub, keçər” düşüncəsi ilə uzun müddət göz müayinəsini təxirə salmaq görmə probleminin vaxtında aşkarlanmasını gecikdirə bilər.

Miopiya olan insanlar nəyə diqqət etməlidir?

Miopiya diaqnozu qoyulduqda eynək və ya kontakt linzanın düzgün seçilməsi vacibdir. Görmə dərəcəsi dəyişə bildiyi üçün müəyyən aralıqlarla oftalmoloji müayinədən keçmək lazımdır.

Xüsusilə uşaqlarda görmənin sürətlə pisləşməsi, göz qarşısında işıq çaxmaları, çoxsaylı yeni “uçuşan nöqtələr”, görmə sahəsində kölgə və ya pərdə hissi kimi əlamətlər yaranarsa, təcili şəkildə göz həkiminə müraciət edilməlidir.

Nəticə olaraq, miopiya geniş yayılmış görmə qüsuru olsa da, onun vaxtında aşkarlanması və düzgün korreksiyası insanın həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər. Göz sağlamlığının qorunmasında müntəzəm müayinə, düzgün görmə vərdişləri və həkim tövsiyələrinə əməl etmək əsas amillərdən biridir.

Kübra Musayeva