Mədə yanmasına son qoymaq üçün nə yeməli, nədən qaçmalısınız?

Mədə nahiyəsində yanma hissi, ağıza acı və ya turş dadın gəlməsi, yeməkdən sonra yaranan narahatlıq bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdəndir. Bu əlamətlər bəzən sadə mədə qıcqırması ilə əlaqəli olsa da, tez-tez təkrarlanması qastroezofageal reflüks xəstəliyinin (GERD) göstəricisi ola bilər. Düzgün qidalanma və gündəlik vərdişlərin dəyişdirilməsi bu narahatlıqların azalmasına kömək edə bilər.

TodayPress TV xəbər verir ki, reflüks mədə turşusunun və bəzən mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qayıtması nəticəsində yaranır. Normal şəraitdə qida borusu ilə mədə arasındakı əzələ qapağı turşunun geriyə keçməsinin qarşısını alır. Bu mexanizm zəiflədikdə və ya düzgün işləmədikdə yanma, turş gəyirmə və boğazda qıcıqlanma kimi əlamətlər meydana çıxır.

Hansı qidalar mədə qıcqırmasını artıra bilər?

Reflü problemi olan insanlarda bəzi qidalar şikayətləri gücləndirə bilər. Lakin bu təsir hər kəsdə eyni olmur. Ən çox narahatlıq yaradan məhsullar bunlardır:

1. Yağlı və qızardılmış yeməklər. Bu qidalar mədənin boşalmasını ləngidə və reflüks əlamətlərini artıra bilər.

2. Acılı və ədviyyatlı qidalar. Xüsusilə istiotlu yeməklər bəzi insanlarda yanma hissini gücləndirir.

3. Turş meyvələr. Limon, portağal, qreypfrut və onların şirələri qida borusunda qıcıqlanma yarada bilər.

4. Pomidor və pomidor məhsulları. Pomidor sousu, ketçup və digər turş tərkibli məhsullar bəzi şəxslərdə qıcqırmanı artırır.

5. Şokolad və nanə. Bu məhsullar qida borusunun aşağı hissəsindəki əzələnin boşalmasına təsir göstərərək reflüksü gücləndirə bilər.

6. Qəhvə və qazlı içkilər. Xüsusilə kofeinli içkilər bəzi insanlarda simptomları artırır.

7. Alkoqol. Mədə və qida borusuna təsir edərək reflüks şikayətlərini ağırlaşdıra bilər.

Reflü zamanı hansı qidalar daha uyğundur?

Mədə qıcqırması yaşayan şəxslər gündəlik menyuda daha yüngül və az yağlı qidalara üstünlük verə bilərlər.

Yulaf sıyığı, düyü, qarabaşaq, tam taxıllı məhsullar, qaynadılmış kartof və tərəvəzlər uyğun seçimlər arasındadır. Banan, yemiş və digər turşuluğu az meyvələr də bəzi insanlarda daha yaxşı tolere olunur.

Toyuq əti, hinduşka və balıq kimi yağsız zülal mənbələri qızartma əvəzinə sobada, buğda və ya qaynadılmış formada hazırlanmalıdır. Həmçinin az yağlı qatıq və digər süd məhsulları bəzi insanlar üçün uyğun ola bilər. Süd məhsullarının fərdi təsiri nəzərə alınmalıdır.

Mədə qıcqırmasının qarşısını almaq üçün 7 vacib qayda

1. Az-az, lakin daha tez-tez qidalanın. Həddindən artıq yemək mədədə təzyiqi artıraraq reflüksə səbəb ola bilər.

2. Yatmazdan əvvəl yemək yeməyin. Sonuncu yeməklə yuxu arasında ən azı 2-3 saat vaxt saxlayın.

3. Yeməkdən dərhal sonra uzanmayın. Qidalandıqdan sonra bir müddət dik vəziyyətdə qalmaq həzm prosesinə kömək edir.

4. Yeməkləri tələsmədən qəbul edin. Qidanı yaxşı çeynəmək və yavaş yemək həddindən artıq qidalanmanın qarşısını ala bilər.

5. Su qəbuluna diqqət yetirin. Gün ərzində kifayət qədər su için, lakin yemək zamanı həddindən artıq maye qəbulundan çəkinin.

6. Artıq çəkiniz varsa, onu tədricən azaltmağa çalışın. Artıq çəki qarın boşluğunda təzyiqi artıraraq reflüksü ağırlaşdıra bilər.

7. Yuxu zamanı baş və bədənin yuxarı hissəsini bir qədər qaldırın. Xüsusilə gecə reflüksü yaşayan insanlarda yatağın baş hissəsinin 15-20 santimetr qaldırılması faydalı ola bilər.

Bir günlük nümunəvi qidalanma menyusu

Səhər yeməyi: Yulaf sıyığı, bir ədəd banan və qaynadılmış yumurta.

Ara yemək: Bir qədər yemiş və ya turş olmayan meyvə.

Nahar: Sobada hazırlanmış toyuq əti, qarabaşaq və buxarda bişmiş tərəvəzlər.

Ara yemək: Az yağlı qatıq.

Axşam yeməyi: Qaynadılmış balıq, kartof püresi və tərəvəz.

Bu menyu ümumi nümunədir. Qidaların fərdi təsirinə uyğun olaraq dəyişdirilə bilər.

Hansı hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır?

Mədə qıcqırması tez-tez təkrarlanırsa, həftədə iki və ya daha çox dəfə baş verirsə, gecə yuxusunu pozursa və ya gündəlik həyata mane olursa, qastroenteroloqa müraciət etmək lazımdır.

Udqunma çətinliyi, davamlı qusma, səbəbsiz çəki itkisi və qanlı qusma kimi əlamətlər xüsusi diqqət tələb edir. Sinə nahiyəsində güclü və ya sıxıcı ağrı, xüsusilə nəfəs darlığı, soyuq tər və ağrının qola və ya çənəyə yayılması ilə müşayiət olunarsa, bunu reflü hesab etmədən təcili tibbi yardım çağırmaq lazımdır.

Nəticə etibarilə, mədə qıcqırması və reflü ilə mübarizədə əsas məqsəd yalnız müəyyən qidaları menyudan çıxarmaq deyil, həm də sağlam qidalanma rejimi formalaşdırmaqdır. Hansı məhsulların narahatlıq yaratdığını izləmək, yemək saatlarına riayət etmək və düzgün həyat tərzi seçmək simptomların azalmasına kömək edə bilər. Bununla belə, qidalanma dəyişiklikləri zəruri tibbi müalicəni əvəz etmir.

Kübra Musayeva