Yuxuya getməyinizə mane olan səbəb elə əlinizdə ola bilər

Yuxuya getməyinizə mane olan səbəb elə əlinizdə ola bilər
18.11.2026 04:32 Sağlamlıq

Smartfon, kompüter, planşet və televizor ekranlarından yayılan mavi işıq gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Xüsusilə uzun müddət ekran qarşısında vaxt keçirmək göz yorğunluğuna, yuxu rejiminin pozulmasına və orqanizmin bioloji ritminin dəyişməsinə səbəb ola bilər.

Mavi işıq gözlərə necə təsir edir?

Mavi işıq görünən işıq spektrinin bir hissəsidir. Günəş işığında da mövcud olan bu işıq gündüz saatlarında diqqətin və ayıqlığın qorunmasına kömək edir. Lakin ekran qarşısında uzun müddət fasiləsiz qalmaq gözlərdə quruluq, yanma, qızartı, bulanıq görmə və baş ağrısı kimi şikayətlər yarada bilər.

Bu əlamətlər əsasən ekranlara baxarkən göz qırpma tezliyinin azalması və gözlərin uzun müddət eyni məsafəyə fokuslanması ilə əlaqədardır. Hazırkı elmi sübutlar adi ekranlardan yayılan mavi işığın gözün torlu qişasına birbaşa zərər verdiyini təsdiqləmir.

Beyin və yuxu ritminə təsiri

Mavi işığın təsir etdiyi əsas mexanizmlərdən biri orqanizmin bioloji saatıdır. Beyin işıq siqnallarına əsasən yuxu və oyaqlıq dövrlərini tənzimləyir. Xüsusilə axşam saatlarında parlaq ekranlara baxmaq yuxu hormonu kimi tanınan melatoninin ifrazını gecikdirə bilər.

Nəticədə insanın yuxuya getməsi çətinləşə, yuxu rejimi pozula və səhərlər yorğunluq hissi yarana bilər. Bu səbəbdən yatmazdan əvvəl telefondan və digər elektron cihazlardan intensiv istifadə etmək tövsiyə olunmur.

Mavi işığın təsirini necə azaltmaq olar?

Göz sağlamlığını qorumaq və yuxu rejimini tənzimləmək üçün bir neçə sadə qaydaya əməl etmək faydalıdır:

Ekran qarşısında hər 20 dəqiqədən bir 20 saniyə ərzində təxminən 6 metr uzaqlıqda yerləşən obyektə baxın.

Ekran qarşısında olarkən gözlərinizi daha tez-tez qırpmağa çalışın.

Yatmazdan ən azı 1 saat əvvəl telefon və kompüter istifadəsini məhdudlaşdırın.

Axşam saatlarında ekranın parlaqlığını azaldın və gecə rejimindən istifadə edin.

Ekranla gözləriniz arasında uyğun məsafə saxlayın.

İş və istirahət arasında fasilələr verin.

Mavi işıq gündüz saatlarında faydalı olsa da, gecə saatlarında intensiv işıq təsiri yuxu ritminə mənfi təsir göstərə bilər. Ekranlardan düzgün istifadə etmək, müntəzəm fasilələr vermək və yatmazdan əvvəl rəqəmsal cihazlardan uzaqlaşmaq həm göz rahatlığını, həm də yuxu keyfiyyətini qorumağa kömək edir.

Kübra Musayeva

XƏBƏR LENTİ
18 NOYABR 2026
Bütün Xəbərlər