Yatmazdan əvvəl yemək yeyirsiniz? Hormonlarınızda bunlar dəyişə bilər

Gecə saatlarında qida qəbul etmək bir çox insanın gündəlik vərdişinə çevrilib. Xüsusilə gec saatlara qədər işləyən, dərs oxuyan və ya yuxu rejimi pozulan şəxslər yatmazdan əvvəl yemək yeməyə üstünlük verirlər. Lakin mütəxəssislərin fikrincə, qidanın yalnız tərkibi deyil, qəbul edildiyi vaxt da orqanizmin fəaliyyətinə təsir göstərə bilər.

TodayPress TV xəbər verir ki, gec saatlarda, xüsusilə yatmazdan dərhal əvvəl qəbul edilən ağır yeməklər yuxunun keyfiyyətinə, həzm sisteminin fəaliyyətinə və bəzi hormonların tənzimlənməsinə mənfi təsir edə bilər.

Gecə yemək yemək yuxuya necə təsir edir?

Yuxu zamanı orqanizmdə bir sıra bərpa prosesləri gedir. Lakin yatmazdan əvvəl çox miqdarda qida qəbul edildikdə həzm sistemi aktiv fəaliyyətini davam etdirir. Bu isə bəzi insanlarda mədə narahatlığına, köpə və qıcqırmaya səbəb ola bilər.

Xüsusilə yağlı, acılı və ağır yeməklər mədə turşusunun qida borusuna geri qayıtması riskini artırır. Nəticədə insanın yuxuya getməsi çətinləşə, gecə ərzində oyanmalar baş verə bilər.

Bununla belə, gecə qəbul edilən hər qidanın yuxuya mənfi təsir göstərdiyini söyləmək düzgün deyil. Aclıq hissi də yuxuya getməyi çətinləşdirə bilər. Belə hallarda yüngül qəlyanaltı daha uyğun seçim hesab olunur.

Hormonların fəaliyyətində hansı dəyişikliklər baş verir?

Gecə saatlarında qidalanma orqanizmin bioloji saatı ilə sıx əlaqəlidir. İnsan bədənində yuxu, oyanıqlıq, aclıq və enerji mübadiləsi müəyyən sutkalıq ritmlər əsasında tənzimlənir.

Bu prosesdə melatonin, insulin, leptin və qrelin kimi hormonlar mühüm rol oynayır.

Melatonin əsasən qaranlıq saatlarda ifraz olunur və yuxu-oyanıqlıq ritminin tənzimlənməsinə kömək edir. Araşdırmalar göstərir ki, melatonin səviyyəsinin yüksək olduğu gecə saatlarında qida qəbulu bəzi insanlarda qlükoza mübadiləsinə mənfi təsir göstərə bilər.

İnsulin isə qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləyir. Orqanizmin insulinə həssaslığı gün ərzində dəyişir və bir çox insanda gecə saatlarında azalır. Bu səbəbdən gec qəbul edilən yeməklərdən sonra qanda şəkərin səviyyəsi daha uzun müddət yüksək qala bilər.

Aclıq və toxluq hissini tənzimləyən qrelin və leptin hormonları da yuxu rejimi ilə əlaqəlidir. Xüsusilə yuxu çatışmazlığı bu hormonların fəaliyyətinə təsir edərək iştahanın artmasına və yüksək kalorili qidalara meyilliliyə səbəb ola bilər.

Gecə qidalanması çəki artımına səbəb olurmu?

Gecə yemək yeməyin mütləq kökəlməyə səbəb olması barədə fikir tam doğru deyil. Çəki artımında gün ərzində qəbul edilən ümumi kalori miqdarı, fiziki aktivlik, yuxu müddəti və digər amillər mühüm rol oynayır.

Bununla yanaşı, gec saatlarda qidalanan insanlar bəzən ehtiyaclarından artıq kalori qəbul edirlər. Xüsusilə şirniyyatlar, fastfud məhsulları və şəkərli içkilər gündəlik enerji qəbulunu artıra bilər.

Bəzi tədqiqatlar gec qidalanmanın aclıq hissini artırdığını və enerji mübadiləsinə təsir göstərə bildiyini göstərir. Lakin bu təsirlər hər insanda eyni səviyyədə müşahidə edilmir.

Yatmazdan neçə saat əvvəl yemək yemək lazımdır?

Mütəxəssislər ağır axşam yeməyini yatmazdan təxminən 2-3 saat əvvəl bitirməyi tövsiyə edirlər. Bu müddət həzm prosesinin müəyyən qədər irəliləməsinə və yatarkən mədə narahatlığının azalmasına kömək edə bilər.

Gecə aclıq hissi yaranarsa, böyük porsiyalar əvəzinə qatıq, az miqdarda meyvə və ya digər yüngül qidalara üstünlük vermək mümkündür.

Həmçinin yatmazdan əvvəl kofeinli içkilərin, çox yağlı və acılı yeməklərin qəbulunu məhdudlaşdırmaq məsləhətdir.

Gecə növbəsində işləyənlər nələrə diqqət etməlidir?

Gecə saatlarında işləyən şəxslər üçün qidalanma rejimini tənzimləmək daha çətin ola bilər. Çünki onların iş və yuxu saatları orqanizmin təbii bioloji ritmi ilə üst-üstə düşmür.

Belə şəxslərin gecə ərzində böyük porsiyalarla yemək əvəzinə daha yüngül və balanslı qidalara üstünlük verməsi faydalı ola bilər. Əsas yeməklərin mümkün qədər sabit saatlarda qəbul edilməsi də qidalanma rejiminin qorunmasına kömək edir.

Nəticə olaraq, gecə qidalanmasının orqanizmə təsiri yeməyin vaxtından, miqdarından, tərkibindən və insanın fərdi xüsusiyyətlərindən asılıdır. Sağlam yuxu və hormonal tarazlıq üçün əsas məqsəd gecə yeməyindən tamamilə imtina etmək deyil, düzgün qidalanma vərdişləri formalaşdırmaqdır.

Kübra Musayeva