Bu göbələyi yeyən hər kəs eyni halüsinasiyanı yaşayır

Sosial

29.01.2026 19:15

Alimlər Çin göbələyi yeyərkən niyə hər kəsin eyni halüsinasiyalar yaşadığını araşdırıblar.

TodayPress TV xəbər verir ki, bu haqda məqalə "BBC" də dərc olunub.

Çinin Yunnan əyalətində Lanmaoa asiatica göbələyi yeyən insanlarda eyni halüsinasiyalar baş verir.

Həkimlərin müşahidələrinə görə, bu bölgədə nadir görmə halüsinasiyaları ilə xəstələrin sayı artır. İnsanlar otaqlarda hərəkət edən, divarlarda və mebellərdə sürünən kiçik insanabənzər məxluqlar gördüklərini bildirirlər.

Mütəxəssislər bu fenomenin Lanmaoa asiatica göbələyi ilə bağlı olduğunu müəyyən ediblər. Bu növ şam ağacları ilə simbiotik əlaqə yaradır, dadına görə məşhurdur və iyundan avqusta qədər bazarlarda satılır, həm evdə, həm də restoranlarda istifadə olunur.

Həkimlər göbələyin kifayət qədər istiliklə bişirilməməsinin uzun müddətli halüsinasiyalara səbəb ola biləcəyini bildirirlər. Bəzi hallarda xəstələr bir neçə gün xəstəxanada qalmalıdır.

“Liliputiya halüsinasiyaları” — miniatür insanların və ya fantastik varlıqların görünməsi — elmi ədəbiyyatda 20-ci əsrin əvvəllərində təsvir edilib. Lanmaoa asiatica isə rəsmi olaraq 2015-ci ildə ayrıca növ kimi müəyyən edilib və onun psixoaktiv xüsusiyyətləri uzun müddət araşdırılmamışdı.

2023-cü ildə amerikalı tədqiqatçı Kolin Domnauer göbələyin Yunnanda toplanmış nümunələrinin genetik təhlili ilə kimliyini təsdiqləyib. Laboratoriya təcrübələrində göbələyin ekstraktları heyvanlarda da əhəmiyyətli davranış dəyişikliklərinə səbəb olub.

Alimlər hesab edirlər ki, halüsinasiyalara səbəb olan maddə psilosibin və digər məlum psixodeliklərlə əlaqəli deyil, əvvəllər bilinməyən bir birləşmə ola bilər. Təsiri 12–24 saat davam edir və başgicəllənmə, oriyentasiyanın pozulması kimi yan təsirlərlə müşayiət olunur.

Tədqiqatçılar Lanmaoa asiatica-nın daha dərindən öyrənilməsinin nadir halüsinator pozğunluqları və insan şüurunun mexanizmlərini anlamağa, eləcə də nevrologiya və farmakologiyada yeni perspektivlər açmağa kömək edə biləcəyini bildirirlər.

Jalə rövşən

TodayPress TV