Qarnın sol tərəfində ağrı? Səbəb bu xəstəlik ola bilər

Divertikulit yoğun bağırsağın divarında yaranan kiçik kisəciklərin, yəni divertikulların iltihablanması nəticəsində meydana gələn həzm sistemi xəstəliyidir. Bu vəziyyət xüsusilə yaş artdıqca daha çox müşahidə olunur. Bəzi insanlarda divertikullar heç bir əlamət yaratmır. Lakin onların iltihablanması zamanı qarın ağrısı və digər həzm problemləri yarana bilər.

Divertikullar nədir?

Divertikullar bağırsağın divarında əmələ gələn kiçik kisəvari çıxıntılardır. Bu kisəciklərin yoğun bağırsaqda olması divertikulyoz adlanır. Divertikulların mövcudluğu əksər hallarda ciddi problem yaratmır.

Divertikulun iltihablanması və ya infeksiyalaşması isə divertikulit adlanır. İltihab bir və ya bir neçə divertikulda yarana bilər.

Divertikulit necə yaranır?

Divertikulların əmələ gəlməsinin əsas səbəblərindən biri bağırsaq divarının zəifləməsi və bağırsaq daxilində təzyiqin artması hesab olunur. Yaşlanma ilə bağırsaq divarında bu cür dəyişikliklərin yaranma ehtimalı artır.

Qidalanmada lifin az olması, qəbizlik, artıq çəki, fiziki aktivliyin azlığı və siqaret çəkmək divertikulyar xəstəliklərin inkişafı ilə əlaqələndirilir.

Divertikulit zamanı isə divertikulda iltihabi proses yaranır. Bəzi hallarda divertikulun divarında kiçik zədələnmə və ya deşilmə baş verə bilər.

Əlamətləri hansılardır?

Divertikulitin ən xarakterik əlaməti qarın ağrısıdır. Ağrı çox vaxt qarının aşağı sol hissəsində hiss olunur və davamlı ola bilər.

Xəstədə qızdırma, üşütmə, qarında həssaslıq və şişkinlik də müşahidə oluna bilər. Bundan əlavə, qəbizlik və ya ishal, qaz, ürəkbulanma, qusma, iştahanın azalması və halsızlıq yarana bilər.

Əlamətlərin şiddəti iltihabın dərəcəsindən və mümkün ağırlaşmalardan asılı olaraq dəyişir.

Divertikulit təhlükəlidirmi?

Yüngül divertikulit bəzi hallarda ağırlaşmadan sağala bilər. Lakin xəstəlik ağırlaşdıqda bağırsaq ətrafında irin toplanması, fistula, bağırsaq keçməzliyi və bağırsaq divarında deşilmə kimi problemlər yarana bilər.

Bağırsağın deşilməsi nəticəsində bağırsaq möhtəviyyatının qarın boşluğuna yayılması peritonitə səbəb ola bilər. Bu isə təcili tibbi müdaxilə tələb edən ciddi vəziyyətdir.

Güclü və davamlı qarın ağrısı, yüksək hərarət, təkrar qusma, qarında ciddi şişkinlik və vəziyyətin sürətlə pisləşməsi zamanı təcili tibbi yardım almaq lazımdır.

Diaqnoz necə qoyulur?

Həkim ilk növbədə xəstənin şikayətlərini və tibbi tarixçəsini qiymətləndirir, daha sonra fiziki müayinə aparır. Lazım gəldikdə qan analizləri və görüntüləmə müayinələri təyin olunur.

Kompüter tomoqrafiyası divertikulitin müəyyənləşdirilməsi və mümkün ağırlaşmaların aşkarlanması üçün geniş istifadə olunan müayinələrdən biridir.

Müalicəsi necə aparılır?

Müalicə xəstəliyin ağırlığından və ağırlaşmaların olub-olmamasından asılıdır.

Yüngül hallarda həkim nəzarəti altında istirahət, kifayət qədər maye qəbulu və müəyyən müddət ərzində uyğun qidalanma tövsiyə edilə bilər. Ağrının azaldılması üçün də həkim tərəfindən uyğun preparatlar seçilir.

Antibiotiklər hər divertikulit xəstəsinə avtomatik olaraq təyin edilmir. Onlardan istifadə xəstənin vəziyyətinə və infeksiyanın ağırlığına əsasən həkim tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Ağır divertikulit və ya abses, bağırsaq keçməzliyi, fistula və perforasiya kimi ağırlaşmalar zamanı xəstəxanada müalicə, irin ocağının drenajı və bəzi hallarda cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər.

Divertikulitin qarşısını almaq mümkündürmü?

Divertikulitin bütün hallarda qarşısını almaq mümkün deyil. Bununla belə, bağırsaq sağlamlığını qorumaq üçün liflə zəngin qidalanmaq, kifayət qədər maye qəbul etmək, müntəzəm fiziki aktiv olmaq və sağlam bədən çəkisini saxlamaq faydalı hesab olunur.

Tərəvəzlər, meyvələr, paxlalılar və tam taxıl məhsulları lif baxımından zəngin qidalardır. Lif qəbulunu birdən-birə deyil, tədricən artırmaq və bununla yanaşı kifayət qədər su içmək məsləhətdir.

Divertikulitə xas əlamətlər müşahidə edildikdə özbaşına antibiotik və digər dərmanlar qəbul etmək əvəzinə həkimə müraciət etmək vacibdir. Xüsusilə güclü qarın ağrısı və yüksək hərarət olduqda tibbi yardım gecikdirilməməlidir.

Kübra Musayeva