İctimaiyyət deputatı danışığına görə kəskin qınadı, o isə belə cavab verdi: (Ç)Kox hörmətli Ülviyyə xan(ı)um! - VİDEO
Milli Məclisin deputatı Ülviyyə Həmzəyeva onu qınayanlara cavab verib.
Belə ki, o, dialektlərin dilin inkişafında mühüm rol oynadığını vurğulayaraq, onların milli-mədəni irsin ayrılmaz hissəsi olduğunu qeyd edib.
TodayPress TV xəbər verir ki, Ülviyyə Həmzəyevanın sözlərinə görə, dialektlər hər bir dilin canlı mənbəyi hesab olunur və ədəbi dilin formalaşması, zənginləşməsi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Deputat bildirib ki, yerli şivə və dialektlər sayəsində dil yeni sözlər, ifadələr, intonasiyalar və müxtəlif dil xüsusiyyətləri qazanır, bununla da öz tarixi köklərini və özünəməxsusluğunu qoruyub saxlayır:
"İlk növbədə, dialektlər lüğət tərkibinin zənginləşməsinə xidmət edir. Bu gün ümumi istifadədə olan bir çox sözlər vaxtilə yalnız müəyyən bölgələrdə işlədilmişdir. Məişəti, təbiəti, adət-ənənələri və insanların dünyagörüşünü əks etdirən dialekt sözləri dili daha ifadəli, daha dəqiq və daha rəngarəng edir. Bundan əlavə, dialektlər çox vaxt ədəbi dilin formalaşmasının əsasını təşkil edir. Adətən ədəbi dil müəyyən bir bölgənin danışıq forması üzərində qurulur, lakin zaman keçdikcə digər bölgələrin dil xüsusiyyətlərini də mənimsəyərək ümummilli dilə çevrilir".
O əlavə edib ki, dialektlər həm də tarixin canlı aynasıdır. Onlarda ədəbi dildə artıq işlənməyən qədim sözlər, ifadələr və qrammatik formalar qorunub saxlanılır. Bu isə dilçilərə dilin və xalqın keçmişini daha dərindən öyrənmək imkanı verir:
"Dialektlərin digər mühüm xüsusiyyəti onların mədəni kimliyi əks etdirməsidir. Hər bir bölgənin özünəməxsus danışıq tərzi həmin ərazinin tarixini, mədəniyyətini və həyat tərzini yaşadır. Buna görə də canlı xalq danışığı xüsusi emosional çalara və təkrarsız koloritə malikdir.
Bu gün standartlaşma, təhsil və kütləvi informasiya vasitələrinin təsiri nəticəsində bir çox dialektlərin fərqləri tədricən azalır. Bununla belə, onlar hələ də dilin inkişafı üçün mühüm mənbə olaraq qalır, bədii ədəbiyyata, folklora, toponimikaya, onomastikaya və gündəlik danışıq dilinə təsir göstərirlər".
Parlamentari bəzi hallarda dialekt və şivələrə istehza ilə yanaşılmasının düzgün olmadığını bildirib:
"Təəssüf ki, bəzən müəyyən şivə və ya dialektlərə istehza ilə yanaşan insanlara rast gəlinir. Halbuki belə münasibət dilin inkişafına deyil, onun mədəni zənginliyinin azalmasına xidmət edir. Hər bir dialekt xalqın tarixinin, mədəniyyətinin və mənəvi irsinin ayrılmaz hissəsidir. Azərbaycan dilinin dialektləri və şivələri dilimizin zənginliyini, fonetik və leksik xüsusiyyətlərini qoruyub saxlayır. Bir çox regional danışıq formaları Azərbaycan dilinin quruluşunu və əlifbasının xüsusiyyətlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir. Xüsusilə Naxçıvan dialekti tez-tez tələffüzlə yazılışın bir-birinə yaxın olduğu danışıq nümunələrindən biri kimi göstərilir".
Millət vəkili sonda cəmiyyətə çağırış edib:
"Gəlin dilimizin bütün dialekt və şivələrinə hörmətlə yanaşaq, bir-birimizə anlayış və ehtiram göstərək. Çünki dil müxtəlifliyini qorumaqla biz tariximizi, mədəniyyətimizi və milli yaddaşımızı qoruyuruq.
(Ç)Kox hörmətli Ülviyyə xan(ı)um! Sizi, böyük məmnuniyyətlə türk o(c)gaqları verilişine dəvət edirik.(G)Qəlməyinizin təsdiqini (g) qözləyirik.
(G)Qül(ç)köhre xanu(ı)m da iştirak ede(c)gek".
Türkan İsgəndərli
FOTOLAR
