Qərbi Zəngəzura qayıdış QORXUSU: Paşinyan niyə təşvişdədir?

Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Avropa Parlamentində Qarabağdan köçən ermənilərə boş ümidlər verilməməli olduğunu bildirib.  

Onun sözlərinə görə, onlar Ermənistan vətəndaşlığı alaraq ölkədə daimi məskunlaşmalı və hökumətin hazırladığı köçürmə proqramından istifadə etməlidirlər.  

Sözügedən məsələni politoloq Tofiq Abbasov TodayPress TV-yə şərh edib.  

Qarabağ erməniləri kartından istifadə...

O, bildirib ki,  Nikol Paşinyanın bu çıxışı heç də təsadüfi deyil:

“Məsələ burasındadır ki, müxalifət seçkiöncəsi Qarabağ erməniləri kartından istifadə etməyə çalışır. Onlar Nikol Paşinyana qarşı – “Sən Qarabağı satdın” kimi saxta ittihamlarla çıxış edirlər. Müxalifət burada narazı kütlə seqmentindən istifadə etməyə çalışır. Müxalifət dedikdə əsasən Robert Köçəryan və Samvel Karapetyan nəzərdə tutulur. Düzdür, son vaxtlar Samvel Karapetyan bu məsələyə çox da diqqət yetirmir, amma Robert Köçəryan üçün bu, ən işlək siyasi silahdır və ondan istifadə etməyə çalışır”.   

Ekspert hesab edir ki, bu, Ermənistan hökumətinin imkanları çərçivəsində həll oluna biləcək bir məsələdir. 

“Baxmayaraq ki, beynəlxalq təşkilatlara və digər qüvvələrə müraciət edirlər ki, bu məsələnin həllində onlara dəstək versinlər. Paşinyanın əsas məqsədi maddi və resurs dəstəyini təmin etməkdir. Məsələnin ikinci tərəfi isə simvolikdir: Paşinyan bu məsələyə xitam verərək həm də Azərbaycana mesaj göndərir ki, azərbaycanlıların Qərbi Zəngəzura qayıdışı məsələsi də gündəmdən çıxsın. Nikol Paşinyan və onun komandası bu iki məsələ arasında bərabərlik işarəsi qoymaq istəyir.

Amma əslində bu iki məsələ eyni deyil. Birincisi, miqyas fərqlidir. Qarabağda 35–40 min erməni yaşayırdı və onlar könüllü şəkildə Azərbaycan ərazisini tərk etdilər. Azərbaycanlılar isə 1980-ci illərin sonu, 1990-cı illərin əvvəllərində ordan zorla qovulmuşdular, etnik təmizləmənin qurbanı olmuşdular. Onların torpaq və əmlakı, dədə-babadan qalma varidatları saxlanmışdı. Bu məsələlər eyni deyil”, - analitik əlavə edib. 

“Yeni hökumət qarşısında bu məsələ qaldırılmalıdır”

Politoloq xatırladıb ki, Qarabağ erməniləri çox sivil, sakit şəkildə, heç bir təhdid olmadan, təhlükəsiz formada Azərbaycan ərazisini tərk ediblər. Azərbaycanlılar isə 1990-cı illərin əvvəllərində zorla, təzyiq altında, hətta döyülərək ərazilərindən qovulublar.

"300 mindən çox insan etnik təmizləmənin qurbanı oldu. Bu, həm siyasi, həm də humanitar məsələdir. Çünki insanlar doğulduqları yerə qayıtmaq, əmlaklarına sahib çıxmaq hüququna malikdir. Bu hüquq bütün beynəlxalq qanunvericilikdə və humanitar prinsiplərdə təsbit olunub". 

Ekspert Ermənistanın iyun ayında keçiriləcək seçkilərindən sonra yeni hökumətin qarşısında bu məsələnin mütləq qaldırılmalı olduğunu qeyd edib: 

"Ermənistan tərəfi Avropa dəyərləri çərçivəsində məsələnin həllinə diqqətlə yanaşmalı və lazım gələrsə Azərbaycanla müzakirələr aparmalıdır ki, azərbaycanlılar təhlükəsizlikləri təmin olunmuş, mütəşəkkil şəkildə öz doğma yurdlarına qayıtsınlar. Xüsusilə də, həmin ərazilərdə artıq yaşayış yoxdur və boşluq nəticəsində tənəzzül müşahidə olunur". 

Analitik onu da əlavə edib ki,  Qarabağdan çıxmış ermənilər üçün qapılar açıqdır – əgər onların əlində qan izi yoxdursa, azərbaycanlılara qarşı zorakılıq etməyiblərsə, gəlib Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edə bilərlər. Paşinyan hökuməti isə artıq bu məsələni həll etmək öhdəliyini öz üzərinə götürüb və Avropa Parlamentində çıxışı zamanı bunu beynəlxalq birliyə çatdırır.  

Jalə Rövşən