Türkmənistanda böyük sevinc yaşanır: Azərbaycanın bu addımı ilə...
Azərbaycan və Gürcüstan Bakı–Supsa neft kəmərinin fəaliyyətinin bərpasına dair razılaşma imzalayıb. İllik 6 milyon ton ötürmə gücünə malik bu xətt son illərdə dayanmışdı.
Yeni saziş regionda enerji əməkdaşlığını canlandıracaq strateji addımdır. Kəmərin yenidən işə düşməsi Xəzər neftinin Avropaya çıxışını daha çevik hala gətirir və ixrac yollarını genişləndirir. Eyni zamanda, bu marşrutla Türkmənistan neftinin daşınması ehtimalı da müzakirə olunur. Bu isə türk dövlətləri arasında iqtisadi əlaqələrin daha praktik müstəviyə keçdiyini göstərir.
1999-cu ildən istismarda olan Bakı–Supsa xətti Səngəçalı Gürcüstanın Qara dəniz sahilindəki Supsa terminalı ilə birləşdirir. Bir vaxtlar əsas ixrac istiqamətlərindən biri olsa da, sonradan alternativ boru kəmərlərinin ön plana çıxması ilə kölgədə qalmışdı.
Üstünlüklər nədir?
Gürcüstan üçün tranzit gəlirlərinin artması və logistika mövqeyinin güclənməsi;
Azərbaycanın ixrac imkanlarının genişlənməsi və risklərin bölünməsi;
Türkmənistan üçün yeni satış istiqamətləri və daha balanslı enerji ixracı.
Qeyd edək ki, Xəzər hövzəsində resursların Azərbaycana ötürülməsi və oradan Qara dənizə çıxarılması ideyası uzun müddətdir gündəmdə olan Transxəzər dəhlizinə də yeni nəfəs verir.
Bu proses bölgədə enerji axınlarının diversifikasiyası baxımından önəmlidir. Avropanın alternativ mənbələrə marağı fonunda belə marşrutlar xüsusi çəki qazanır.
Türk dövlətləri arasında enerji sahəsində əməkdaşlıq son illərdə daha konkret layihələrlə özünü göstərir. Azərbaycan və Türkmənistan arasında formalaşan yaxınlıq bu baxımdan diqqət çəkir. Bizi birləşdirən yalnız mədəni bağlar deyil, həm də qarşılıqlı iqtisadi maraqlardır.
Türkiyənin mövcud enerji layihələrindəki rolu da bu dinamikanı gücləndirir. Mövcud boru kəmərləri üzrə təcrübə regionda yeni təşəbbüslərin formalaşmasına şərait yaradır.
Bakı–Supsa kəmərinin yenidən istifadəyə verilməsi regionda enerji axınlarını daha çevik və çoxşaxəli edir. Azərbaycan, Gürcüstan və Türkmənistan üçün fərqli iqtisadi üstünlüklər yaradan bu addım eyni zamanda əməkdaşlığın daha real və işlək mərhələyə keçdiyinin sübutudur.
Jalə Rövşən
