Rusiyadan Azərbaycana ərazi qəsdi - Canlı yayımda göstərdilər
Rusiyanın "Birinci Kanal"ında yayımlanan “Vremya Pokajet” verilişində Qafqaz xəritəsində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin ayrıca rənglə işarələnib. Bu sadəcə bir texniki xəta deyil, Azərbaycanın suverenliyinə qarşı qəbulolunmaz bir yanaşmadır.
Bu təqdimat informasiya siyasəti ilə rəsmi dövlət mövqeyi arasındakı dərin ziddiyyəti açıq şəkildə üzə çıxarır. Rusiya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü rəsmən tanıyır və bu, hər iki ölkə arasında imzalanmış sənədlərlə təsbit olunub. Lakin bəzi media platformalarında hələ də köhnə iddiaları xatırladan vizual manipulyasiyaların davam etməsi ciddi narahatlıq doğurur.
Ortada iki ehtimal var: ya redaksiya heyəti regiondakı yeni reallıqlara qarşı tamamilə məsuliyyətsizdir, ya da hansısa köhnə siyasi ambisiyalar məqsədli şəkildə efirə daşınır. Hər iki halda nəticə eynidir, rəsmi Moskvadan gələn bəyanatlarla media mesajları bir-birini təkzib edir.
Xatırladaq ki, “Birinci Kanal” bənzər hərəkəti 2022-ci ilin martında da təkrarlamış, həmin vaxt baş verənlər Bakıda ciddi ictimai-siyasi narazılıq doğurmuşdu. Rusiya mediası və rəsmi qurumları həm 2020-ci il müharibəsindən, həm də 2023-cü il antiterror əməliyyatından sonra Qarabağı ayrıca təqdim edən xəritələrdən və adlandırmalardan istifadə etməyə davam edib.
Xüsusilə, Xankəndi əvəzinə “Stepanakert” adının işlədilməsi ölkəmizdə haqlı qəzəb yaradıb. Məsələn, 2025-ci ildə "TASS" informasiya agentliyinin qondarma ifadədən istifadə etməsi Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi etirazı ilə nəticələnmişdi.
Eyni zamanda Rusiya Federasiyasının Müdafiə Nazirliyi tərəfindən yayımlanan xəritələrdə dəfələrlə manipulyasiyalar aparılıb. Rusiya ilə Azərbaycan arasında 2022-ci ildə imzalanmış Müttəfiq Əməkdaşlıq Bəyannaməsi tərəflərin müstəqilliyinə, suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşılıqlı hörməti təsbit edir. Lakin görünən odur ki, sözügedən prinsiplər kağız üzərində qalıb. Dövlət mediasının mütəmadi pozuntuları klassik rus diplomatiyasını xatırladır: sözdə bir reallıq, əməldə isə tamam başqa mənzərə...
Beynəlxalq hüquqda ərazi bütövlüyü prinsipi, o cümlədən BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri Azərbaycanın Qarabağ üzərində suverenliyini birmənalı təsdiqləyir. Şimal qonşumuz isə yeni reallıqları qəbul etmək istəmir və separatçı meyilləri dövlət televiziyası vasitəsilə canlı saxlamağa çalışır. Krım, Donetsk, Luqansk və Zaporojyedə tətbiq edilən xəritə manipulyasiyaları Rusiyanın genişlənmə siyasətində artıq standart vasitəyə çevrilib. Şimali Qazaxıstan ərazilərinin vaxtaşırı “rus torpağı” kimi qələmə verilməsi, Gürcüstanın Abxaziya və Cənubi Osetiya bölgələrinin ayrıca subyekt kimi göstərilməsi eyni təcavüzkar yanaşmanın tərkib hissəsidir.
Şübhəsiz ki, Rusiya mediası post-sovet məkanındakı dövlətlərin suverenliyini psixoloji olaraq həzm etməkdə çətinlik çəkir. Belə imperiya təfəkkürü Azərbaycan kimi strateji tərəfdaşa qarşı tətbiq edildikdə müttəfiqliyin mahiyyətini puç edir.
Bəs belə təxribatlar Rusiyaya nə qazandırır?
Etibarın itirilməsi: Azərbaycan ictimaiyyəti artıq Rusiyanı etibarlı tərəfdaş kimi görmür.
Türk dünyasının reaksiyası: Türkiyə və Mərkəzi Asiya dövlətləri bu cür təzyiq rıçaqlarını diqqətlə izləyir və adekvat addımlar atır.
Geosiyasi şaxələnmə: Moskvadan gələn qeyri-səmimi mesajlar Azərbaycanın Qərbə, Türkiyəyə və İsrailə yaxınlaşması prosesini sürətləndirir.
Azərbaycan dövləti diplomatik kanallar vasitəsilə dəfələrlə etirazını bildirsə də, Rusiya mediası bu mesajları görməzdən gəlməkdə israrlıdır. Halbuki Qarabağ məsələsi faktiki və hüquqi olaraq bağlanıb. Ermənistanın belə qəbul etdiyi reallığı Rusiyanın təhrif etməyə çalışması bölgədəki sabitliyə birbaşa zərbədir.
Unutmaq olmaz ki, hörmət qarşılıqlı olmalıdır. Şimal qonşumuz bənzər “səhvləri” təkrarladıqca, Azərbaycan və türk dünyası da öz strateji seçimlərini daha da şaxələndirməli olacaq.
Jalə Rövşən
