ARDA TURANIN GƏLƏCƏYİ: TFF PREZİDENTLİYİ, YOXSA AVROPANIN BÖYÜK KLUBLARINA GEDƏN YOL? – TƏHLİL

Arda Turan kimdir və onu fərqləndirən nədir?

Arda Turanı keçmiş futbolçudan fərqləndirən cəhət onun müxtəlif futbol məktəblərində təcrübə qazanmasıdır. O, “Qalatasaray”da yetişib, Dieqo Simeonenin rəhbərliyi altında “Atletiko”da yüksək intensivlikli və intizamlı futbol oynayıb, “Barselona”da isə topa nəzarətə əsaslanan sistemin bir hissəsi olub. Türkiyə millisində 100 oyuna çıxması da onun uzun müddət ölkə futbolunun aparıcı simalarından biri olduğunu göstərir. 

Bu təcrübələr onun məşqçilik karyerasında fərqli üstünlüklər yarada bilər. Arda həm ulduz futbolçularla işləməyin nə demək olduğunu bilir, həm də gənc oyunçuların inkişaf etdiyi kollektivdə çalışıb.

Lakin böyük futbolçu olmaq avtomatik olaraq böyük məşqçi olmaq demək deyil. Ardanın qarşısında indi öz oyunçu reputasiyasından kənarda, müstəqil məşqçi kimi tanınmaq və nəticələrini davamlı şəkildə sübut etmək vəzifəsi dayanır.

“Şaxtyor” onun karyerasında niyə dönüş nöqtəsidir?

Arda Turan 2023-cü ildə “Eyüpspor”da məşqçilik fəaliyyətinə başlayıb. Komanda onun rəhbərliyi altında 2023/24 mövsümündə Türkiyənin birinci liqasının qalibi olub və Superliqaya yüksəlib. Növbəti mövsümdə isə yüksək liqada altıncı yeri tutub. 2025-ci ilin mayında “Şaxtyor”la 2027-ci ilin yayına qədər nəzərdə tutulan müqavilə imzalayıb. 

Bu ardıcıllıq göstərir ki, “Şaxtyor” təyinatı təsadüfi addım olmayıb. Arda Türkiyədə qısa müddətdə nəticə göstərərək daha böyük miqyaslı layihəyə keçib.

“Şaxtyor” Arda üçün imthandır. Ukrayna təmsilçisi ölkəsində çempionluq və kuboklar uğrunda mübarizə aparmağa öyrəşib. Burada sadəcə perspektivli məşqçi olmaq kifayət deyil. Avropanın ən nüfuzlu klub turniri olan UEFA Çempionlar Liqası kimi turnirlərdə komandanın oyunu daha güclü rəqiblər qarşısında yoxlanılır. “Şaxtyor”un ənənəvi olaraq Cənubi Amerika, xüsusilə Braziliya bazarından istedadlar tapması Ardaya futbolçuların inkişafı və satış dəyərinin artırılması baxımından imkan verir. 

Məncə, Ardanın karyerasında əsas göstərici yalnız qazanacağı kubokların sayı olmayacaq. Daha vacib onun komandasının Avropada rəqabətədavamlı futbol oynayıb-oynamayacağıdır.

Əgər “Şaxtyor” həm Ukraynada nəticə qazanarsa, həm də Avropada rəqiblərinə qarşı sistemli oyun nümayiş etdirərsə, Ardanın nüfuzu əhəmiyyətli dərəcədə artacaq.

Türkiyə Futbol Federasiyasının hazırkı vəziyyəti Arda üçün fürsət yaradırmı?

2026-cı ilin oktyabrında Türkiyə futbolunda ciddi idarəçilik və etimad böhranı yaşanır. Hakimlik sisteminə dair istintaq çərçivəsində Mərkəzi Hakimlər Komitəsinin rəhbəri Ferhat Gündoğdu saxlanılıb və sonradan vəzifəsindən istefa verib. Bu arada TFF-nin baş katibi Abdullah Ayaz da istefa ərizəsi təqdim edib. 

Oktyabrın 6-da Türkiyə mətbuatında federasiyanın növbədənkənar seçki qurultayı ilə bağlı iclas keçirə biləcəyi barədə məlumat yayılıb. Ancaq bu xəbər öz-özlüyündə prezident dəyişikliyinin baş verəcəyini təsdiqləmir. İbrahim Hacıosmanoğlu isə istefa vermək niyyətində olmadığını bildirib. 

Belə vəziyyətdə ictimai nüfuza malik, futbol ictimaiyyətinin tanıdığı şəxslərin adı mümkün alternativ kimi gündəmə gələ bilər. Arda Turan da belə fiqurlardan biridir. Ancaq burada mühüm fərq var. Böhran zamanı tanınmış simanın populyarlığı ilə federasiyanı idarə etmək üçün real namizəd olmaq eyni şey deyil.

Arda Turanın TFF prezidenti olması nə dərəcədə realdır?

Türkiyənin tanınmış futbolçularından olan Ardanın ictimai nüfuzu yüksəkdir. O, “Qalatasaray”, “Atletiko” və “Barselona” kimi klublarda oynayıb. A.Turanın adı geniş auditoriyada tanınır. Məşqçi kimi təcrübəsi var, idarəçilik təcrübəsi isə məhduddur. Adranın federasiyanın maliyyə, hüquqi, inzibati və beynəlxalq münasibətlər sistemini idarə etməsi ilə bağlı geniş təcrübəsi yoxdur. 

TFF prezidentliyi təkcə populyarlıqla müəyyənləşmir. Namizədin federasiyanın seçki proseduruna uyğunluğu, nümayəndələrin dəstəyi və idarəçilik proqramı vacibdir. Bu baxımdan Arda Turanın TFF prezidenti seçilmək imkanları qeyri-müəyyəndir. 

Ardanın Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla şəxsi tanışlığını siyasi dəstək, siyasi dəstəyi isə TFF prezidentliyinə namizədlik kimi təqdim etmək düzgün olmazdı. Belə bir əlaqənin seçki prosesinə təsir etdiyini göstərən təsdiqlənmiş məlumatlar yoxdur.

Bu baxımdan Arda Turanın yaxın perspektivdə TFF prezidenti olması hazırda real və əsas ssenari deyil. O, ilk növbədə məşqçi kimi yüksəlməyə çalışır. Federasiya rəhbərliyi isə onun üçün gələcəkdə mümkün ola biləcək istiqamətdir. 

Hətta Türkiyə futbolunda rəhbərlik dəyişikliyi baş versə belə, Ardanın dərhal bu posta gətiriləcəyini düşünmək üçün əsas yoxdur. Daha real ssenari onun  məşqçilikdə uğurlar qazanaraq futbol ictimaiyyətində söz sahibi olmasıdır.

Mənim qənaətimə görə, Arda Turanın gələcəyi üçün ən real istiqamət məşqçilikdir. O, artıq “Eyüpspor”dan “Şaxtyor”a keçməklə karyerasını daha yüksək səviyyəyə daşıyıb. İndi onun üçün əsas məsələ bu addımın təsadüfi olmadığını sübut etməkdir.

TFF prezidentliyi isə hazırda daha çox nəzəri ssenaridir. Türkiyə futbolunda idarəçilik böhranı yeni simalara ehtiyac yarada bilər, lakin Ardanın məşqçi kimi yüksəlişini yarımçıq qoyub federasiya rəhbərliyinə keçməsi indiki mərhələdə məntiqli görünmür.

Ən real ssenari - Arda “Şaxtyor”da uğur qazanarsa, əvvəlcə Türkiyənin və Avropanın daha böyük klublarının baş məşqçi postları üçün namizədə çevrilə bilər.

Ən iddialı ssenari isə uzun illər ərzində nəticələrini təsdiqləyərək “Atletiko Madrid” və ya “Barselona” kimi klubların baş məşqçi postuna real namizəd olmaq.

TFF ssenarisinə gəlincə, Arda yalnız gələcəkdə məşqçilikdən idarəçiliyə keçmək qərarı verərsə və federasiyanın seçki mexanizmi çərçivəsində lazımi dəstəyi əldə edərsə gündəmə gələ bilər.

Namiq HUN