Fars körfəzində ABŞ və İsrail ordusu İranı nişan alıb – İran isə cəbbəxanasını Azərbaycana doğru yola salır
Yaxın Şərqdə saat mexanizmi kimi işə düşən müharibə təhlükəsi fonunda İranın nümayiş etdirdiyi təhlükəsizlik davranışı hərbi məntiqdən daha çox dərin bir psixoloji paranoiyanın təzahürüdür. Bir tərəfdən ABŞ və İsrail koalisiyası Fars körfəzində, Aralıq dənizində və Qırmızı dənizdə ən müasir zərbə qrupları, təyyarədaşıyan gəmilər və strateji bombardmançılarla İranın nüvə və hərbi bazalarını nişangaha alıb.
Digər tərəfdən isə Tehran rejiminin bu ölümcül təhdidlərə cavabı nəhəng hərbi qüvvələrini cənub sahillərinə və ya əsl düşmənlə üz-üzə durduğu xəttlərə deyil, heç bir təhdid törətməyən, əksinə hər zaman mehriban qonşuluq nümayiş etdirən Şimal sərhədinə – Azərbaycan hüdudlarına cəmləmək olur. Bu mənzərə ilk baxışdan hərbi cəhətdən tam bir absurdu xatırladır. Nəhəng qırıcıların və ballistik raketlərin Tehran üzərində kölgə saldığı bir vaxtda, İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) ağır artilleriyanı, zirehli texnikanı və elit briqadaları Araz boyuna, Cənubi Qafqaz sərhədinə yığması Tehranın strateji acizliyinin bariz sübutudur.
Təl-Əviv və Vaşinqtonla açıq döyüşdə hava məkanını belə qoruya bilməyəcəyini dərk edən İran hərbi-siyasi rəhbərliyi, həm daxili auditoriyanı aldatmaq, həm də özünə süni "düşmən" uydurmaq üçün ən asan və ən səhv yolu seçir: diqqəti Bakıya yönəltmək. Bu addımın arxasında yatan əsas psixoloji bəhanə isə Tehranın illərdir qurduğu "sionist qüvvələr Azərbaycan sərhədindədir" mifi və uydurma İsrail–ABŞ–Azərbaycan ittifaqı qorxusudur. İran iddia edir ki, Vaşinqton və Təl-Əvivin Tehrana qarşı təzyiq siyasətində Bakı guya bir tramplin və ya arxa cəbhə kimi çıxış edir. Lakin həqiqət tamamilə fərqlidir: rəsmi Bakı dəfələrlə ən yüksək səviyyədə bəyan edib ki, Azərbaycan ərazisi heç bir üçüncü dövlət tərəfindən qonşu İrana qarşı istifadə edilə bilməz və edilməyəcək. Bakının yürütdüyü xarici siyasət yalnız öz ərazi bütövlüyünü, beynəlxalq tranzit marşrutlarını və milli maraqlarını qorumağa yönəlib.
Buna rəğmən, İranın toplarını cənubdan çəkib şimala düzməsinin arxasında əslində başqa bir dərin qorxu dayanır: daxili qorxu. Tehran yaxşı bilir ki, ABŞ və İsrail zərbələri başladığı anda ölkənin şimal-qərbində yaşayan 30 milyondan çox soydaşımız – Cənubi Azərbaycan türkləri milli azadlıq tələbləri ilə ayağa qalxa bilər. Rejim xaricdən gələn zərbələrdən daha çox, daxildəki milli oyanışın Bakı ilə birləşməsindən dəhşətə gəlir. Məhz buna görə də SEPAH-ın Araz boyu hərbi manevrləri xarici düşmənə qarşı deyil, öz daxilindəki etnik zəlzələni qabaqlamaq və şimaldan gələ biləcək hər hansı psixoloji-siyasi təsiri süngülərlə kəsmək məqsədi güdür.
Lakin bu təhlükəsizlik paranoiyası İran üçün son dərəcə riskli və fəlakətli addımdır. Əsl təhlükə cənubdan və qərbdən yaxınlaşarkən, resursları və diqqəti dost qonşu ilə sərhəddə xərcləmək, günahsız bir sərhədi hərbi poliqona çevirmək Tehranın öz cəbhəsini çılpaq qoyması deməkdir. Bakı bu təxribatlara və əsassız hərbi yığnaqlara təmkinlə, lakin yüksək müdafiə hazırlığı ilə yanaşır. Tehran anlamalıdır ki, gücünü nümayiş etdirmək üçün top lülələrini qardaş və dost bir ölkəyə tuşlamaq zəifliyin əlamətidir və bu səhv hesablanmış addım İranı gözlənilən böyük qlobal qarşıdurmada həm hərbi, həm də diplomatik baxımdan daha da təcrid edəcək.
