Yüngül, Sürətli və Ölümcül – "FN Five-seveN"

Belçikanın tanınmış silah istehsalçısı "FN Herstal" şirkəti tərəfindən hazırlanmış "FN Five-seveN" tapançası müasir silah dünyasının ən maraqlı və mübahisəli modellərindən biridir. 1998-ci ildə təqdim olunan bu tapança xüsusi olaraq "5.7×28 mm" patronu ilə işləyir və müasir zirehli jiletləri (Level IIIA) deşmə qabiliyyəti ilə diqqət çəkir.

"FN Five-seveN" "P90" avtomatı ilə eyni patron sistemini paylaşır və hər ikisi "NATO"nun yeni nəsil personal müdafiə silahı konsepsiyasının nəticəsidir. Yüngül polimer çərçivəsi, yüksək daraq tutumu və aşağı geri təpməsi ilə bu tapança xüsusi qüvvələr, hərbi pilotlar və polis bölmələri arasında geniş populyarlıq qazanmışdır.

Tarix və inkişaf

1990-cı illərin əvvəllərində "NATO" ölkələri şəxsi heyətin müdafiəsi üçün yeni patron və silah axtarışına başladı. Məqsəd müasir zirehli jiletlərə qarşı effektiv vasitə yaratmaq idi. "FN Herstal" bu tələblərə cavab olaraq 1993-cü ildə "5.7×28 mm" patronu və "P90" avtomatını, 1998-ci ildə isə "Five-seveN" tapançasını təqdim etdi.

Adı “Five-seveN” (5.7) patronun kalibrindən götürülüb. Tapança ilk dəfə Belçika xüsusi qüvvələri tərəfindən qəbul edildi, sonra isə ABŞ, Kanada, Fransa və bir sıra digər ölkələrə ixrac olundu. 2000-ci illərdə silahın müxtəlif versiyaları (Mk1, Mk2) yaradıldı və 2010-cu illərdə daha da təkmilləşdirildi.

Dizayn və texniki xüsusiyyətlər

"Five-seveN" polimer çərçivəli, vurucu mexanizimli tapançadır. Yüngül çəkisi və aşağı geri təpməsi ilə uzun atəş seanslarında belə idarəetməsi asandır.

Əsas texniki göstəricilər ("Five-seveN Mk2", daraqsız):

Patron: "5.7×28 mm"

Çəki: 620–650 q (boş)

Ümumi uzunluq: 208 mm

Lülə uzunluğu: 123 mm

Daraq: 20 ədəd (standart), 30 ədəd (uzadılmış daraq)

Atəş rejimi: Yarımavtomatik

Tətik çəkisi: Təxminən 2,5–3,5 kq

Maksimum effektiv məsafə: 50 metr

Silahın ən böyük üstünlüyü "5.7×28 mm" patronunun yüksək sürəti və zireh deşmə qabiliyyətidir. Bu patron "Level IIIA" zirehli jiletləri 50 metrə qədər məsafədə deşə bilir. Eyni zamanda geri təpməsi çox aşağıdır ki, bu da sürətli və dəqiq atəş açmağa imkan verir.

Variantlar

"Five-seveN Mk1" – İlk seriya.

"Five-seveN Mk2" – Təkmilləşdirilmiş versiya (daha yaxşı tutuş).

"Five-seveN Tactical" – Səs boğucu və optik nişangah üçün optimallaşdırılmış model.

"Five-seveN FDE" – Qum rəngli variant (Flat Dark Earth).

İstifadəçilər və döyüş təcrübəsi

"FN Five-seveN" əsasən xüsusi təyinatlı qüvvələr və polis bölmələri tərəfindən istifadə olunur. Ən böyük istifadəçilər arasında ABŞ-nin bəzi federal qurumları, Belçika xüsusi qüvvələri, Fransa, Kanada, Polşa və bir sıra digər ölkələrin elit bölmələri var. Azərbaycanın da bəzi xüsusi təyinatlı bölmələrində istifadə edildiyi məlumdur.

Silah İraq və Əfqanıstan əməliyyatlarında, eləcə də bir çox antiterror əməliyyatlarında sınaqdan keçirilib. İstifadəçilər onun yüngül çəkisini, yüksək daraq tutumunu və zireh deşmə qabiliyyətini xüsusi vurğulayırlar.

"FN Five-seveN" Belçika silah sənayesinin ən innovativ məhsullarından biridir. "5.7×28 mm" patronu ilə zirehli hədəflərə qarşı effektivlik göstərən bu tapança, eyni zamanda yüngül çəkisi və aşağı geri təpəsi ilə atıcıya böyük rahatlıq verir. Xüsusi qüvvələr və peşəkar istifadəçilər üçün hələ də ən cəlbedici variantlardan biri olaraq qalır.

Bu tapança sadəcə silah deyil, müasir döyüşdə zirehli müdafiəyə qarşı yeni standart yaratmış innovativ həlldir.

Nicat Osmanlı