Rusiyanı məğlub edən naziri Zelenski niyə azad etdi? Fedorovdan sonra İmperiyaya qarşı necə dayana bilərlər
Onun kabinetinə girən kimi dedim:
“Mişa, sən 2014-cü ildən bəri mənim yeddinci uşağımsan. Amma öz yerində olan ilk adamsan.”
Əsl müdafiə naziri adlandıra biləcəyim ilk adam.
Mən bu günü 12 ildir gözləyirdim.
İkimiz də gülürük. Amma hər zarafatın içində bir həqiqət var.
Dünyanın ən böyük müharibəsində müdafiə naziri. Təyinatının ilk həftələri. Nəhəng bir məsuliyyət.
Qarşı-qarşıya oturub fikirlərimizi və planlarımızı bölüşürük.
Rusların texnologiyadan istifadəsinin qarşısını necə almaq barədə danışanda gözləri parıldayır. Bilirəm ki, onun intellektual həvəsi, strateq ehtirası işə düşəndə xüsusi bir əhval-ruhiyyə yaranır. Bütün enerjisini düşməni məğlub etməyə, qeyri-standart həllər tapmağa və təşəbbüsü ələ keçirməyə yönəldəndə. Onun qeyri-ənənəvi düşüncəsi obyektiv olaraq ölkəyə böyük kömək edib və müharibənin gedişatını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib.
Hətta o vaxt da o, müdafiə sahəsinə de-yure aid deyildi. İndi bu, onun birbaşa məsuliyyətidir. Qarşımda isə düşüncəli, yetkin, kazak hərbi hiyləsi olan bir ukraynalı oturub. Ən yaxşı formasında olan, sözün əsl mənasında düşməni əzmək və öz ordusunu qorumaq üçün yaşayan təcrübəli bir məmur.
Söhbətimizdə ona birbaşa deyirəm ki, hərbi texnologiyalar sahəsində onun təyinatı prezidentin verdiyi ən yaxşı qərarlardan biri sayılır.
Amma mənim fikrimcə, bu, ən azı bir neçə il gecikib. Demək istəyirəm ki, mən həm açıq, həm də qapalı şəkildə 2023-cü ilin yayında bir nazirin, 2024-cü ilin yayında isə digərinin dəyişdirilməsindən danışmışdım. Lakin əsl dəyişiklik illər çəkdi.
Bilirəm ki, o, belə bir söhbətə qoşulmayacaq. Tanış olduğumuz bütün illər ərzində bu cür suallara həmişə eyni cavabı verib: “Mən Prezidentin komandasındayam”. O, həqiqətən də komanda oyunçusudur və öz rəhbərliyinə bu qədər sadiq adamları nadir hallarda görmüşəm. Ürəkdən sadiqdir, çünki bu gün buna ehtiyac var.
Çünki bu, prinsipial mövqedir.
Söhbətimizdən beş ay keçdi.
2026-cı ilin iyul ayının ortalarında hərbçilərin, mühəndislərin və istehsalçıların söhbət otaqları eyni sualla doludur: “Fedorov doğrudanmı dəyişdiriləcək?”
“Kaş normal bir müdafiə naziri peyda olaydı!”
“Dayan, bu ola bilməz! Bu, dəlilikdir!”
“Bəs nə gözləyirdin? O, müdafiə sənayesində milyardlarla dolluq rüşvətə son qoyur. Aydındır ki, belə şeylər bağışlanmır!”
Hərbi-texnoloji mühitin adamları təəccüblənir, qəzəblənir, əsəbiləşirlər.
Onların çoxu hələ də prezidentə sadiqdir – məhz Mixailə görə.
Onun nazir təyin edilməsi Birincinin idarəçilik müdrikliyinin əlaməti kimi qəbul edilmişdi.
Təyinatından sonra belə bir fikir geniş yayılmışdı: “Nə deyirlər desinlər, Zelenski yenə də nə etdiyini bilir.”
O, Fedorovu, Budanovu və Xmaranı təyin etdi – deməli, müharibəni udmaq üçün həqiqətən şans var.”
Beş ay keçir və hökumət istefa verir. Bu vaxt eyni dərəcədə vacib, bəlkə də daha vacib bir şey diqqətdən kənarda qalır.
Müdafiə şirkətlərinə hücum.
Təkcə son bir neçə həftə ərzində heç bir məhkəmə qərarı olmadan altı iri istehsalçıda axtarış aparılıb.
Avadanlıq və resursların qanunsuz müsadirəsi ilə. Məsələn, “Viry” istehsalçısında olduğu kimi. Qiymətlərin obyektiv olaraq sənayedə ən aşağı qiymətlər sırasında olduğu halda irəli sürülən absurd “şişirdilmiş qiymət” ittihamları ilə.
Bəziləri döyülüb və hədələnib, bəziləri isə səssizcə öz payını verib.
Bəziləri susmaqdan imtina etdi və rüşvət verdi, bu hallar isə bütün ölkəyə yayıldı.
Amma susmalarından və ya açıq şəkildə özlərini müdafiə etmələrindən asılı olmayaraq, tendensiya eynidir.
Sistemləri cəbhədə olanlara qarşı hücum başlayıb.
Onların məhsulunu cəbhədən götürsəniz, cəbhə bir neçə saat ərzində çökəcək.
Hərbi texnologiya sənayesini necə qorumalı?
Ən azından, istehsalçılar sıxışdırılanda susmamalı və onları dəstəkləməli.
Böyük Dördlükdən olanlar kimi tanınmış qlobal auditorların audit mədəniyyətini tətbiq etməli. Bu, bəzi “hüquq-mühafizə orqanlarının” iştahasını azaldacaq.
Digər tərəfdən, o zaman vaxtında audit nəzarəti olacaq.
Bu isə o deməkdir ki, istehsalçıların qiymətləri şişirtmək və dövlət büdcəsindən sui-istifadə etmək meyli azalır.
Bəs hamımızı necə qorumalı?
Nəticə verən nazirləri və istehsalçıları cəsarətlə müdafiə etməli.
Müharibə dövründə yeganə meyar effektivlikdir. Düşməni öldürən və bizi qoruyan hər şey müdafiə olunmalıdır. İşləməyən hər şeydən qəti şəkildə imtina edilməlidir. Prezidenti necə razı salmalı? Bəlkə də ona birbaşa demək lazımdır.
– Vladimir Aleksandroviç, sən bizim altıncımızsan.
Amma o, Ukrayna tarixində şər imperiyasını məhv etmək şansı olan ilk prezidentdir.
Sizin görünməmiş bir məsuliyyətiniz var.
Artıq sizə qeyd-şərtsiz sadiq olanlardan, fasiləsiz işləyənlərdən, müharibə üçün yaşayanlardan qurtula bilərsiniz. Həm özünüzü, həm də hamımızı dizdən vura bilərsiniz.
Yaxud ən yaxşı liderlərinizə, nazirlərinizə və inzibatçılarınıza səlahiyyət verib imperiyanı birlikdə məhv edə bilərsiniz. Bəli, sizi qorxutmağa, ətrafınızdakı hər kəsin bir dəstə əclaf olduğuna inandırmağa çalışacaqlar.
“Hamı oğurluq edir və sənə qarşı sui-qəsd qurur...”
“Hamı seçkiyə hazırlaşır!” Yaxın çevrədən bəzi “istedadlar” hətta öz “dostluğunu” satmağa çalışır. Çünki guya yalnız onlar “dost”, qalanları isə “düşmən”dir. Əlbəttə. Reallıq isə fərqlidir.
Əslində, təəssüf ki, Rusiya ilə müharibə hələ yeni başlayır.
Düşmən sona qədər gedəcək.
Cəmiyyət emosional amerikan qatarlarından bezib və sarsılıb.
Bizim onlarla ağıllı və effektiv strateji menecerimiz var. Əsl liderlər – sadəcə özünü göstərməyə çalışanlar yox, necə etməyi bilənlər.
Sona qədər birlikdə getməyə hazır olanlar isə çox azdır. Axı bu, həm də cəsarət tələb edir.
Effektiv adamlar çoxdandır ki, onuncu dövrədə xroniki olaraq tükəniblər.
Onlar çox vaxt yöndəmsizdir, söhbətdə sərtdir, zarafat etmirlər və nadir hallarda güzəştə gedirlər. Amma şər imperiyasını yalnız belə adamlarla məhv edəcəyik.
Mariya Berlinska
Könüllü, veteran və hərbi analitik
