MPT-76: Türk ordusunun yeni hücum tüfəngi

Türkiyənin "Makina ve Kimya Endüstrisi" (MKE) şirkəti tərəfindən hazırlanan "MPT-76" (Milli Piyade Tüfeği – 76) hücum tüfəngi Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin əsas piyada silahıdır. 

"7.62×51 mm NATO" patronu ilə işləyən bu silah qısa vuruşlu qaz porşeni sistemi, yüksək modulyarlıq və ekstrem şəraitdə etibarlılığı ilə fərqlənir. 2014-cü ildə silahlanmaya qəbul edilən "MPT-76" bu gün Türkiyə ordusunun, Jandarmasının və xüsusi təyinatlı qüvvələrinin əsas silahı kimi xidmət edir, həmçinin bir neçə ölkəyə ixrac olunur.

"MPT-76" NATO standartlarına uyğun 42 (bəzi mənbələrə görə 58) ağır sınaqdan uğurla keçib və “dünyanın ən çox sınaqdan keçmiş hücum tüfənglərindən biri” kimi tanınır.

Tarix və inkişaf

2007-ci ildə Türkiyə Silahlı Qüvvələri (TSK) “HK G3” və digər köhnə tüfəngləri əvəz etmək üçün yeni “milli piyade tüfəngi” layihəsinə başladı. 

2014-cü ildə “MPT-76” rəsmi olaraq qəbul edildi. 2015-ci ildə “MKE” və “Kalekalıp” ilə müqavilələr imzalandı, ilk partiyalar 2017-ci ildə qoşunlara çatdırıldı. 2018-ci ilə qədər 35 mindən çox “MPT-76” təhvil verilmişdi. İstehsal "Sarsılmaz Arms" tərəfindən də aparılır (MPT-76 SH variantı). 2026-cı ilə qədər 100 mindən çox ədəd istehsal olunub və Türkiyə ordusunun əksər piyada bölmələri bu tüfənglə təchiz edilib.

Dizayn və texniki xüsusiyyətlər

"MPT-76" qısa vuruşlu qaz porşeni (short-stroke gas piston) sistemi ilə işləyir və fırlanan sürgü mexanizminə malikdir. Bu sistem toz, qum, palçıq, yağış və ekstrem temperatur şəraitində (-40°C-dən +50°C-ə qədər) yüksək etibarlılıq təmin edir. Silah modulyardır: Pikatin relslər vasitəsilə optika, lazer, əl dayağı və digər aksessuarlar asanlıqla quraşdırılır.

Əsas texniki göstəricilər

• Patron: 7.62×51 mm NATO

• Çəki: 4,1–4,2 kq (standart), MPT-76 MH variantı ~3,75 kq (yüngül)

• Ümumi uzunluq: 900–1000 mm (qundaq qatlanmış/uzadılmış)

• Lülə uzunluğu: 406 mm 

• Atəş sürəti: 650–700 atış/dəqiqə

• Mərmi sürəti: 800 m/s

• Effektiv döyüş məsafəsi: 600 metr

• Daraq tutumu: 20 ədəd (şəffaf polikarbon)

• Atəş rejimləri: Tək və avtomatik

Variantlar

• MPT-76: Standart piyada tüfəngi

• MPT-76 MH: Yüngül versiya (təxminən 500 q az çəki, patrul missiyaları üçün).

• MPT-76 SH: Sarsılmaz tərəfindən istehsal olunan yüngül variant.

• MPT-55 / MPT-55K: 5.56×45 mm NATO kalibrli versiya (daha yüngül və kompakt).

• KAAN-717: Qısa lüləli karabin variantı (xüsusi təyinatlı qüvvələr üçün).

• KNT-76: Jandarma üçün xüsusi versiya (daha uzun lüləli variantlar da var).

• DMR variantı: Dəqiq nişançı tüfəngi (optika ilə).

Silah modulyarlığı sayəsində əlavə aksessuarlar (qumbara atıcı, səsboğucu, optika) ilə asanlıqla təkmilləşdirilir.

İstifadəçilər və döyüş təcrübəsi

Türkiyə Silahlı Qüvvələri əsas istifadəçidir. Jandarma "KNT-76" variantını istifadə edir.

Azərbaycan, Gürcüstan, Peru və digər dost ölkələrə partiyalar göndərilib. Türkiyə ordusunun Suriya və İraq əməliyyatlarında 2016-cı ildən etibarən etibarlılığını sübut edib. Yüksək dayanıqlılığı və güclü patronu sayəsində yaxın və orta məsafə döyüşlərində effektivdir.

"MPT-76" Türkiyənin müdafiə sənayesinin uğurlu nümunəsidir: milli dizayn, yüksək etibarlılıq, modulyarlıq və güclü 7.62 mm patronu ilə müasir döyüş tələblərinə cavab verir. “HK G3”dən sonra Türkiyə ordusunun əsas silahına çevrilərək “milli silah siyasəti”nin simvolu olub. Yüngül variantlar və davamlı təkmilləşdirmələrlə “MPT-76” platforması Türkiyə ordusunun əsas hücum tüfəngi olaraq uzun illər xidmət edəcək.

"MPT-76" rəqibləri arasında ön sıralarda dayanır – sadəcə silah deyil, Türkiyənin müdafiə müstəqilliyinin ən parlaq nümunəsidir.

Nicat Osmanlı