Qalib Xankəndidə Əliyev zəfər qutlayır, məğlub İrəvanda parad keçirirlər

Bu gün — 28 May Müstəqillik Günündə regionda olduqca simvolik və təzadlı iki mühüm hadisə eyni vaxtda yaşanır. Cənubi Qafqazda formalaşmış yeni geosiyasi reallıq artıq siyasi simvollarda, dövlət mərasimlərində və ictimai mesajlarda da açıq şəkildə görünür.

Qalib tərəf olan Azərbaycan bayramı azad edilmiş Xankəndidə qeyd edir. Prezident İlham Əliyevin Xankəndidə Zəfər parkında Zəfər tağının önünə gül dəstələri düzməsi, yenidən qurulan Mədəniyyət Mərkəzinin açılışında iştirak etməsi və Şuşa istiqamətində aparılan bərpa işləri ilə tanış olması dövlət suverenliyinin praktik və siyasi nümayişi kimi qiymətləndirilir.

Eyni vaxtda məğlub tərəf olan Ermənistan isə İrəvanda 10 ildən sonra ilk dəfə hərbi parad keçirir. Ermənistan rəhbərliyi bunu “Birinci Respublika Günü” ilə əlaqələndirsə də, paradın əsas mahiyyətinin 2020-ci il məğlubiyyətindən sonra xaricdən alınan silahların nümayişi və cəmiyyətə “ordu bərpa olunur” mesajının verilməsi olduğu görünür.

Paradda Fransadan alınmış CAESAR haubitsaları, Hindistan istehsalı Pinaka sistemləri və digər xarici hərbi texnikaların nümayiş etdirilməsi Ermənistanın təhlükəsizlik baxımından xarici asılılığını da açıq şəkildə göstərir. Bu baxımdan parad daha çox hərbi güc nümayişindən çox, son illərdə həyata keçirilən silahlanma siyasətinin hesabat xarakterli təqdimatı təsiri bağışlayır.

Maraqlıdır ki, Nikol Paşinyan həm də məğlub olduğu dövrün siyasi məntiqi ilə hərbi parad faktorundan daxili siyasi alət kimi istifadə etməyə çalışır. Yerli analitiklər hesab edir ki, bu parad iyunun 7-nə təyin olunan parlament seçkiləri öncəsi müxalifətə siyasi və psixoloji mesaj vermək, hakimiyyətin zəif görünməsinin qarşısını almaq və cəmiyyət daxilində idarəetmə görüntüsünü qorumaq məqsədi daşıyır. Başqa sözlə, parad yalnız xarici auditoriyaya deyil, ilk növbədə Ermənistan daxilində seçkiqabağı siyasi balansın idarə olunmasına hesablanmış addım kimi görünür.

44 günlük Vətən müharibəsi və sonrakı antiterror əməliyyatlarından sonra yaranmış yeni regional düzən artıq tərəflərin davranışlarında da aydın hiss olunur: biri azad etdiyi ərazilərdə quruculuq və dövlətçilik nümayiş etdirir, digəri isə məğlubiyyətin yaratdığı daxili siyasi təzyiqləri hərbi simvollar vasitəsilə kompensasiya etməyə çalışır.

Qiymət Mahir