Fransanın Qara Kölgəsi: GIGN-in SİRLİ DÜNYASI

Fransanın Milli Jandarmasının elit taktik qüvvəsi olan GIGN (Groupe d'Intervention de la Gendarmerie Nationale) terrorizmə qarşı mübarizə, girov xilas etmə və yüksək riskli əməliyyatlar sahəsində dünya miqyasında tanınmış bir bölmədir. 

1970-ci illərin əvvəllərində qanlı hadisələrdən ilhamlanaraq yaradılmış bu qrup, yarım əsrdən artıq müddətdə 1800-dən çox əməliyyat keçirərək 600-dən çox girovu xilas etmiş, 1500-dən çox şübhəlini isə həbs edib.      

GIGN-in fəaliyyəti çox vaxt sirr pərdəsi arxasında qalır – operatorların şəkilləri açıqlanmır, əməliyyatlar barədə məlumatlar məhdud şəkildə paylaşılır. Bu araşdırma yazısında qrupun tarixini, strukturunu, texniki imkanlarını və az bilinən maraqlı faktlarını işıqlandıracağıq.   

GIGN-İN YARANMA TARİXİ

GIGN-in yaranması 1972-ci ildə Münhen Olimpiya Oyunlarında baş verən faciəvi hadisə ilə bağlıdır. “Qara Sentyabr” terror qrupunun İsrail idmançılarını girov götürməsi və Alman polisinin uğursuz xilas əməliyyatı nəticəsində 11 idmançı və 5 terrorçu həlak olub.

Bu hadisə Fransada xüsusi təyinatlı bölmələrin zəruriliyini gündəmə gətirdi. 1973-cü ildə Maisons-Alfort şəhərində qurulan qrup, ilkin olaraq “Équipe commando régionale d’intervention” (ECRI) adlanırdı və leytenant Kristian Pruto tərəfindən idarə olunurdu. 1974-cü ilin martında fəaliyyətə başlayan GIGN, 1976-cı ildə “Mont-de-Marsan” paraşütçü bölməsi ilə birləşdirildi və 1982-ci ildə “Versal-Satori’ bazasına köçürüldü. 

2007-ci ildə böyük yenidənqurma baş verdi: GIGN, Paraşütçü İntervensiya Eskadronu (EPIGN) və Prezident Təhlükəsizlik Qrupu (GSPR) ilə birləşdirilərək daha böyük bir struktur yaratdı. Bu, general Denis Favyer tərəfindən idarə olunan "GIGN 2.0" olaraq bilinir. 2009-cu ildən qrup Daxili İşlər Nazirliyinə tabe olsa da, hərbi statusunu saxlayır və beynəlxalq əməliyyatlara cəlb oluna bilir. Qrupun ilk beynəlxalq missiyası 1976-cı ildə Cibutidə məktəb avtobusunun girov götürülməsini xilas etmək olmuşdu, lakin bu əməliyyatda bir uşaq həlak olmuşdu. GIGN-in ən məşhur əməliyyatı isə 1994-cü ildə “Air France 8969”  reysinin Marsel hava limanında xilas edilməsidir – 4 terrorçu məhv edilmiş, 229 girov azad olunmuşdu. 

STRUKTUR VƏ İDARƏETMƏ

GIGN Milli Jandarma İdarəsinin (DGGN) bir hissəsi kimi fəaliyyət göstərir və Daxili İşlər Nazirliyinə tabedir, lakin hərbi statusu sayəsində ordu ilə sıx əlaqələr saxlayır. Qrupun mərkəzi qərargahı Paris yaxınlığındakı Satori bazasında yerləşir, təlim mərkəzi isə Beynesdədir. İdarəetmə ikili struktura malikdir: inzibati və əməliyyat qərargahları. 

ŞƏXSİ HEYƏT VƏ SEÇİM PROSESİ

GIGN-in ümumi sayı təxminən 1000 operator təşkil edir: əsas bölmədə 400 nəfər, regional GIGN-lərdə isə 600 nəfər. Seçim prosesi çox sərtdir: namizədlər jandarma xidmətində minimum 4 il təcrübəyə, Fransız vətəndaşlığına və 34 yaşdan aşağı olmağa məcburdurlar. İlkin 1 həftəlik seçimdən sonra 14 aylıq təlim keçirlər, nəticədə isə yalnız 7-8% uğur qazanır. Regional GIGN-lər üçün təlim 8 həftədir. Qrupda qadınlar bütün bölmələrdə iştirak edə bilər, lakin “Intervention” (müdaxilə) qüvvəsi yalnız kişilərdən ibarətdir – hələ ki, heç bir qadın bu bölməyə qəbul olunmayıb. 

SİLAH VƏ TEXNİKİ AVADANLIQ

GIGN-in avadanlığı yüksək keyfiyyətli və müxtəlifdir, lakin dəqiq say sirr saxlanılır. Silahlar arasında Manurhin “MR73 revolveri” (simvolik, yeni üzvlərə verilir), “Glock 17/19/26, HK MP5” (müxtəlif variantlar), “FN P90, HK416/417”, “CZ BREN 2” (7.62x39mm, 2017-dən standart tüfəng), “PGM Hecate II” (12.7mm snayper) və “Benelli M4” ov tüfəngi var. 

Avtomobillər: Zirehli SUV-lər (Chevrolet Suburban, Toyota Land Cruiser), Sherpa Light 4x4 (hücum pilləkənləri ilə), VBRG zirehli maşınlar. Digər texnika: Ballistik qalxanlar, gecəgörmə cihazları, robotlar, partlayıcılar üçün breaching avadanlıqları və dronlar. 

Silah sayı barədə dəqiq məlumat yoxdur, lakin arsenal xüsusi sifarişlər əsasında yenilənir – məsələn, “CZ BREN 2” güllənin nüfuzetmə qabiliyyətini artırmaq üçün seçilib.

DAXİLİ BÖLMƏLƏR VƏ HAVA QÜVVƏSİ

GIGN 4 əsas "qüvvə"yə bölünür: “Intervention Force”, “Observation & Search Force”, “Security & Protection Force”, “Regional Branches Force”. Əlavə olaraq, GSPR-in jandarma dəstəsi (prezident mühafizəsi), “Engineering and Support Division” (snayperlər, partladıcılar, itlər) və “National Training Center” var. Qrupda 20 mərkəz mühafizə taqımı (PSPG) da idarə olunur.

GIGN-in hava qüvvəsi helikopterlərdən (Eurocopter EC135, EC145, SA330 Puma) ibarətdir, bunlar jandarma və GIH (ordu-hava qüvvələri birliyi) tərəfindən təmin olunur. Bazası Villakubleydədir və Fransanın digər bir elit polis xüsusi təyinatlı dəstəsi olan RAID ilə birgə istifadə edilir. Operatorlar paraşütlə tullanma, heliborn əməliyyatlar (hərbi qüvvələrin vertolyotlar vasitəsilə döyüş zonasına daşınması), sualtı döyüş və gəmi basqınları üzrə təlim keçirlər. Texniki vasitələrdə isə CBRN (kimyəvi-bioloji) mühafizə, EOD (partlayıcılar) cihazları, infraqırmızı kameralar və süni intellekt əsaslı izləmə sistemləri istifadə edilir. Təyyarə girov xilas etmə təlimləri üçün isə nümunəvi qrup seçilib.

MARAQLI ƏNƏNƏLƏR VƏ AZ BİLİNƏN FAKTLAR

GIGN-in ən maraqlı ənənələrindən biri "etibar atışı"dır: Yeni üzvlər zireh geyinmiş komanda yoldaşının sinəsindəki gil hədəfi 15 metrdən revolverlə vururlar. Qrupun devizi "S'engager pour la vie" ("Həyat üçün öhdəlik") atəş nizam-intizamını və həyat hörmətini vurğulayır – operatorlar mümkün qədər az atəş açmağa öyrədilirlər. 

Qrupun təsiri digər ölkələrin bölmələrinə (İspaniyanın GEO, Almaniyanın GSG 9) yayılıb və beynəlxalq təlimlərdə iştirak edir. Maraqlıdır ki, GIGN operatorları çox vaxt "görünməz" qalırlar – şəxsi məlumatları məxfi saxlanılır. 

Nicat Osmanlı