İsrail və İran müharibəyə yaxınlaşır: Proses nə ilə nəticələnəcək?

“İsrail və İran arasında genişmiqyaslı müharibə riski son illərdə heç vaxt olmadığı qədər yüksəkdir. Lakin bunun reallaşıb-reallaşmaması bir neçə əsas dəyişəndən asılıdır. Əslində İsrailin son illərdə həyata keçirdiyi kəşfiyyat əməliyyatları bu günlər üçün hesablanmışdı”. 

Bunu TodayPress TV-yə açıqlamasında Azərbaycan Yəhudi Media Mərkəzinin politoloqu Rüstəm Tağızadə deyib.

O, genişmiqyaslı müharibə ehtimalından bəhs edib:

"İsrailin İran torpaqlarına birbaşa hücumları (məsələn, Natanz və Parçin kimi) və İranın birbaşa dron zərbələri ilə cavab verməsi hər iki tərəfin getdikcə qırmızı xətləri keçməyə hazır olduğunu göstərir. Əvvəllər kölgə müharibəsi olan şey açıq münaqişəyə çevrildi. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu tammiqyaslı qarşıdurmaya daxili siyasi mövqeyini bərpa etmək üçün bir yol kimi baxa bilər, İranın Ali lideri Əli Xamenei isə yüksək profilli itkilərdən sonra rejimin etimadını qorumaq üçün eskalasiyanı zəruri hesab edə bilər. Həmçinin, diplomatiyanın, xüsusən də İranın nüvə ambisiyaları ətrafında dayandığı bir vaxtda Vaşinqton, Tehran və Təl-Əviv arasında gərginliyin azaldılması üçün aktiv kanallar yoxdur".

Rüstəm Tağızadənin fikrincə, İranın raket və ya pilotsuz təyyarə hücumu Təl-Əviv və ya Hayfada kütləvi mülki itkilərə səbəb olarsa, İsrail rəhbərliyi məhdud qisas almağı siyasi cəhətdən əsassız hesab edə bilər.

“Əgər İsrail İranın daxilində başqa bir yüksək səviyyəli SEPAH generalını və ya nüvə alimini öldürərsə, bu, “geri dönüşü olmayan nöqtə” reaksiyasına səbəb ola bilər. Hətta İranın əməliyyatları ilə əlaqələndirilən “Hizbullah”ın İsrailin şimalına raket hücumu daha geniş regional münaqişəyə səbəb ola bilər".

Politoloq tammiqyaslı müharibədən bəhs edib:

“İsrail İranın nüvə və raket obyektlərini hava hücumları ilə, ehtimal ki, "F-35" və uzaq mənzilli raketlərdən istifadə edərək zərərsizləşdirməyə çalışacaq. İran İsrailin infrastrukturuna və hərbi bazalarına, hətta ABŞ-nin bölgədəki bazalarına da ballistik raketlərlə cavab verəcək. Hər iki tərəf şikəstedici kiberhücumlara başlayacaq. İsrail İranın elektrik şəbəkəsini və komanda sistemlərini hədəfə ala bilər, İran isə İsrail limanlarını, hava limanlarını və ya bank infrastrukturunu iflic edə bilər".

Ekspertə görə, İran Hörmüz Boğazını bağlaya və ya Körfəz enerji obyektlərinə zərbələr endirə bilər, bu da ABŞ və Körfəz dəniz qüvvələrini cavab verməyə məcbur edə bilər. O, əlavə edib ki, Livandakı Hizbullah, Yəməndəki Husilər və İraq və Suriyadakı milislər İsrail və ya ABŞ-nin müttəfiqləri olan hədəflərə qarşı əlavə cəbhələr açacaqlar.

Rüstəm Tağızadə qeyd edib ki, böyük bir müharibə İranın iqtisadiyyatını çökdürəcək və daxili iğtişaşlara səbəb olacaq.

Qiymət Mahir