2025-ci İLİN PARLAMENT HESABATI: Kimlər danışdı, kimlər susdu? – ANALİZ
2025-ci il Azərbaycanın siyasi həyatında VII çağırış Milli Məclisin fəaliyyəti və deputatların həm daxili, həm də beynəlxalq müstəvidəki aktivliyi ilə yadda qaldı. İl ərzində 14-dən çox plenar iclasın keçirildiyi və 65-dən çox qanunun qəbul edildiyi parlamentdə bəzi simalar "tribuna liderləri" kimi önə çıxsa da, "sakit deputatlar"ın siyahısı da dəyişməz qaldı.
Tribuna Liderləri: Ən çox kimin səsini eşitdik?
Milli Məclisin stenoqramları və media monitorinqləri göstərir ki, 2025-ci ildə də parlamentin "danışan dili" statusunu bir neçə deputat qoruyub saxlayıb:
Fazil Mustafa: Həm plenar iclaslarda (80-dən çox çıxış), həm də sosial-mədəni mövzularda mediaya verdiyi operativ şərhlərlə ilin ən aktiv deputatı seçilib.
Siyavuş Novruzov: Siyasi və regional məsələlərdə kəskin çıxışları ilə həm parlamentdə, həm də xəbər başlıqlarında ən çox görünən adlardan olub.
Vüqar Bayramov: İqtisadi və sosial islahatlar, büdcə müzakirələri və pensiya məsələlərində rəqəmsal təhlilləri ilə medianın əsas istinad mənbəyinə çevrilib.
Qüdrət Həsənquliyev: Qanun layihələrinə verdiyi düzəliş təklifləri və hüquqi iradları ilə qanunyaradıcılığı prosesində ən aktiv simalardan biri olub.
"Sakit" Deputatlar: Səssizliyi seçənlər
Parlament jurnalistləri (PJB) arasında keçirilən sorğulara əsasən, bəzi deputatlar il boyu plenar iclaslarda bir dəfə də olsun çıxış etməyiblər. Jurnalistlərin "sakit deputatlar" siyahısında Mircəlil Qasımlı, Bədəl Bədəlov, Xanlar Fətiyev və Vasif Qafarov kimi adlar yer alıb. Yeri gəlmişkən, xüsusilə 98-saylı Bərdə-Tərtər seçki dairəsindən deputat Xanlar Fətiyevin səsinə ümumiyyətlə "həsrət qalmışıq" desək yeridir. TodayPress TV olaraq ona dəfələrlə müraciət etsək də, köməkçisi tərəfindən "qəbula yazılmaq" tövsiyyə olundu. Nəticə etibarilə, Xanlar Fətiyev Parlamentin "əlçatmaz, ünyetməz" deputatlarındandır. Ekspertlər bu susqunluğu bəzi deputatların daha çox komitə daxilində və ya yazılı müraciətlərlə işləməyə üstünlük verməsi ilə əsaslandırırlar.
Mediada aktivlik
2025-ci ildə deputatların media ilə işləmə mexanizmində ciddi transformasiya müşahidə olunub:
Əsas platformalar:
Deputatlar ən çox "Modern.az", APA, "Report" və "Qafqazinfo" kimi portallar vasitəsilə ictimaiyyətə müraciət ediblər.
Sosial Media: Xüsusilə gənc və iqtisadçı deputatlar klassik mediadan çox newmedia–öz "Telegram" və "Facebook" kanallarına üstünlük verməyə başlayıblar.
Real TV və AzTV isə parlament fəaliyyətini ən çox işıqlandıran, deputatları canlı yayıma dəvət edən kanallar olub.
Beynəlxalq aktivlik
İl ərzində deputatlar 32 ölkəyə 50-dən çox səfər ediblər. Beynəlxalq platformalarda (AŞPA, ATƏT PA) Azərbaycanın maraqlarını ən fəal şəkildə Səməd Seyidov və Tural Gəncəliyev müdafiə edib və bu fəaliyyətlər mediada geniş rezonans doğurub.
Bu mənzərə bir daha göstərir ki, millətin vəkili statusu təkcə mandatla deyil, ictimaiyyət qarşısında mövqe ortaya qoymaq, seçicinin sualına cavab vermək və cəmiyyətlə açıq dialoq qurmaqla ölçülür. Deputat parlamentdə susa bilər, lakin cəmiyyət qarşısında susqun qalmaq artıq siyasi məsuliyyət məsələsidir. Seçici gözləyir ki, onun seçdiyi nümayəndə problemləri səsləndirsin, mövqeyini gizlətməsin və ictimai proseslərdə fəal olsun. Ümid edirik ki, növbəti dövrdə deputatların fəaliyyəti yalnız səsvermə statistikası ilə deyil, real ictimai fayda, açıqlıq və hesabatlılıq prinsipləri ilə qiymətləndiriləcək. Milli Məclisin gücü də məhz susan deyil, danışan, izah edən və cəmiyyətlə əlaqə quran millət vəkillərindən formalaşır.
Jalə Rövşən
