KİV: Hindistanla Aİ Tramp və Si Cinpinə qarşı birləşiblər
Hindistan və Avropa İttifaqı arasında Yeni Dehlidə imzalanan ticarət müqaviləsi beynəlxalq mediada geniş müzakirələrə səbəb olub.
TodayPress TV xəbər verir ki, bu haqda məqalə " Kommersant"da dərc olunub.
“The Economic Times” nəşri yazıb ki, Hindistan–Aİ ticarət sazişi qlobal iqtisadi nizamda ciddi dəyişiklikdən xəbər verir və son dövrlərin ən mühüm iqtisadi hadisələrindən biri hesab olunur. Qəzetə görə, Hindistan ABŞ mərkəzli dövrü əvəz edə biləcək yeni qlobal ticarət modelinin əsas memarlarından birinə çevrilir. ABŞ Prezidentinin tarif siyasətinin yaratdığı geosiyasi qeyri-müəyyənlik şəraitində Hindistan özünü əsas iqtisadiyyatlar üçün etibarlı, praqmatik və getdikcə daha vacib tərəfdaş kimi təqdim edir.
“Politico” yazıb ki, Aİ və Hindistan təxminən 20 ildir ticarət sazişi üzrə danışıqlar aparıb. Lakin yalnız Donald Trampın tətbiq etdiyi tariflərin yaratdığı təzyiq və Çinin ixracda üstün mövqeyi danışıqlarda real irəliləyişə səbəb olub. Brüssel və Yeni Dehli bu razılaşma ilə 2 milyard insanı əhatə edən, qlobal ÜDM-in beşdə birindən çoxunu təşkil edən bazarları qarşılıqlı şəkildə açmış oldular.
“The Wall Street Journal”da bildirilib ki, bu saziş ABŞ-nin ticarət tərəfdaşlarının Amerikadan asılılığı azaltmaq və digər bazarlarla əlaqələri genişləndirmək cəhdlərinin növbəti nümunəsidir. Aİ daha əvvəl Cənubi Amerikanın dörd ölkəsi ilə sərbəst ticarət sazişi imzalayıb, ötən il isə İndoneziya ilə ticarət və investisiya müqaviləsi elan edib. Son bir ildə Böyük Britaniya Hindistanla ticarət sazişi bağlayıb, Cənubi Koreya ilə mövcud razılaşmanı yeniləyib və Aİ ilə ticarət və təhlükəsizlik müqaviləsi imzalayıb.
“The New York Times”da qeyd olunub ki, razılaşma dünyanın ən böyük iqtisadi blokunu və ən sürətlə böyüyən iri iqtisadiyyatlardan biri olan Hindistanı bir araya gətirir. Bu proses ABŞ-nin getdikcə etibarsız iqtisadi tərəfdaş kimi qəbul edildiyi və Çinin qlobal bazarları ucuz məhsullarla doldurduğu bir dövrdə baş verir. Son aylarda daha yüksək tariflər riski artdıqca Hindistan və Avropa üçün bu razılaşmanın əhəmiyyəti daha da artıb.
“Frankfurter Allgemeine Zeitung”a görə isə Avropa İttifaqı Hindistanın Donald Trampdan məyusluğundan istifadə etməyə və Yeni Dehli üçün Putin Rusiyasından daha cəlbedici tərəfdaş olmağa çalışır. Nəşrə görə, Hindistanın strateji baxışı dəyişməkdədir, baxmayaraq ki, bu dəyişiklik Avropa üçün o qədər də kəskin deyil. ABŞ ilə münasibətlərdə yaranan fikir ayrılıqları Hindistanı yeni istiqamətlər axtarmağa vadar edir. Bunun fonunda Hindistanın Rusiya ilə münasibətlərinin, xüsusilə silah tədarükü sahəsində, əhəmiyyəti azalır. Yeni Dehli artıq ABŞ, İsrail, Fransa və digər Avropa ölkələrindən daha çox silah idxal edir ki, bu da Avropa üçün Hindistanı Rusiyadan daha da uzaqlaşdırmaq imkanı yaradır.
Ekspertlər bildirirlər ki, tərəflər bu razılaşmaya nail olmaq üçün uzun müddət çalışıblar və sənəd əsasən Vaşinqtona, qismən isə Pekin və Moskvaya qarşı mövqelərin uzlaşdırılması məqsədi daşıyır.
Jalə Rövşən
