"Qarabağ fatehinə dil uzatmayın!" – Türkiyədəki gədəbəyli şeyxdən Azərbaycana qarşı oyun quranlara SƏRT MESAJ
Son illər xaricdə fəaliyyət göstərən bəzi azərbaycanlı əsilli din xadimlərinin ölkəmizlə bağlı səsləndirdiyi fikirlər və tutduğu mövqe Azərbaycan daxilində ciddi müzakirələrə və haqlı suallara yol açıb. Bəzi dairələrin ölkəmiz əleyhinə apardığı təbliğat fonunda Türkiyədə Cəfərilərin lideri kimi tanınan Səlahəddin Özgündüzün Azərbaycanla bağlı son açıqlamaları özünün fərqli, dövlətçi və prinsipial xətti ilə dərhal seçildi.
Səlahəddin Özgündüz 1957-ci ildə İğdırın Duzluca (Tuzluca) rayonunda dünyaya göz açıb. Əsli Gədəbəy rayonundandır. İbtidai dini təhsilini tamamladıqdan sonra fars dilini və İslam elmlərini dərindən öyrənmək məqsədilə təhsilini davam etdirib. Bir müddət İran və İraqın Nəcəf şəhərində Sərf və Nəhv, Üsuli-fiqh, Fəlsəfə, Kəlam, Təfsir və Tarix üzrə fundamental təhsil alıb. Təhsilini başa vurub Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra müxtəlif bölgələrdə fəaliyyət göstərib və 1978-ci ildə İstanbulun Halkalı bölgəsində Zeynəbiyyə Hərəkatının əsasını qoyub.
Səlahəddin Özgündüz son dövrlər Azərbaycanla bağlı əsasən üç strateji istiqamətdə qətiyyətli mövqe sərgiləyib:
Birincisi, məktəblərdə tətbiq olunan vahid forma məsələsidir. Özgündüz bəzi qrupların qərəzli təbliğatına cavab olaraq açıq şəkildə bildirdi ki, Azərbaycanda ümumi başörtüsü və ya hicab qadağası mövcud deyil. Gündəmdə olan məsələ sırf məktəblərdə tətbiq edilən vahid geyim qaydaları və dünyəvi təhsil nizamnaməsidir. Onun bu şərhi Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin “dövlət ümumtəhsil məktəblərində şagirdlərin geyim qaydaları” ilə bağlı tənzimləməsinə tamamilə uyğundur və faktlara söykənir.
İkincisi, Azərbaycanın İsraillə ticarət əlaqələri mövzusudur. Özgündüz bu məsələdə dini arqumentlə çıxış edərək, vaxtilə Həzrət Əlinin də bir yəhudinin bağçasında çalışaraq öz halal dolanışığını təmin etdiyini xatırladıb və bununla da dövlətlərarası ticarət münasibətlərinin dini baxımdan qanuni (məşru) olduğunu birbaşa nəzərə çatdırıb.
Üçüncüsü isə, Qarabağın işğaldan azad olunması və tarixi-dini abidələrin bərpası məsələsidir. Din xadimi öz çıxışlarında bəzi tərəflərin susqunluqla keçdiyi ən böyük reallığa toxunaraq, Azərbaycan rəhbərliyinin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə viran qoyulmuş məscidləri yenidən tikib bərpa etdiyini, ibadətə qaytardığını vurğulayıb.
Özgündüzün bu ayıq və prinsipial açıqlamalarının fonunda Borçalı mövzusu xüsusi aktuallıq kəsb edir. Gürcüstanın Marneuli şəhərində yerləşən Mərkəzi İmam Əli məscidində qılınan cümə namazı zamanı bəzi inanclılar əllərində “Hicaba azadlıq”, “Hicab təhsilə maneə deyil” və “Hicab qadının zinətidir” şüarları yazılmış plakatlar qaldırıblar. Cümə xütbəsini oxuyan Seyid Dr. Mirismayıl Əsədov çıxışını məhz Azərbaycanda gündəmdə olan hicab məsələsinə həsr edib, daha sonra isə Hacı Qurban Murquzov söz alaraq dünyada hicab ətrafında gedən proseslərdən bəhs edib.
Məlumdur ki, Marneuli azərbaycanlıların kompakt şəkildə yaşadığı tarixi Borçalı bölgəsinin mərkəzidir. Burada baş verən hər hansı dini-siyasi aksiya təkcə dini mahiyyət daşımır, eyni zamanda həm Gürcüstan daxilindəki həssas etnik balans, həm də Bakı–Tbilisi strateji müttəfiqlik münasibətləri baxımından olduqca kövrək və həssas qarşılanır. Aksiya keçirilən İmam Əli məscidinin tarixi də diqqətəlayiqdir: bu məscid 1739-cu ildə inşa edilib, sovet dövründə dağıdılıb və 1998-ci ildə yerli əhalinin təşəbbüsü və dəstəyi ilə yenidən bərpa olunaraq fəaliyyətə başlayıb. İndi isə həmin minbərdən qonşu ölkənin daxili məktəb qaydaları siyasiləşdirilir.
Hadisələrin ümumi mənzərəsi nəticə etibarilə ortaya iki tamamilə fərqli model çıxarır:
Bir tərəfdə - xaricdə yaşamasına baxmayaraq mənsub olduğu tarixi köklərin, Azərbaycanın dövlətçilik maraqlarını, ərazi bütövlüyünü, zəfərini və dini abidələrin dirçəlişini hər şeydən uca tutan Özgündüz modeli;
Digər tərəfdə isə - Gürcüstandakı tarixi məsciddə təşkil edilən və Azərbaycanın tamamilə daxili işi olan dünyəvi təhsil nizamnaməsini beynəlxalq etiraz mövzusuna, siyasi təzyiq alətinə çevirməyə cəhd göstərən model.
Birinci modeldə sağlam məntiq və faktlar əsas götürülür: məktəblərdəki forma qaydası bütün ölkəyə şamil olunan ümumi dini qadağa kimi təqdim edilmir, Qarabağda otuz il tapdaq altında qalıb dağıdılan məscidlərin Azərbaycan dövləti tərəfindən bərpası danılmaz fakt kimi qəbul olunur. İkinci modeldə isə real faktlar kənara qoyulur, emosional şüarlar, süni ajiotaj və xarici dairələrin tezisləri ön plana çəkilir.
Məhz bu səbəbdən də Səlahəddin Özgündüzün tutduğu qətiyyətli mövqe son dövrlərdə Azərbaycan ictimaiyyətində böyük diqqət və rəğbətlə qarşılandı. O, ölkə hüdudlarından kənarda fəaliyyət göstərməsinə rəğmən, kənar təsirlərə uymayıb mənsub olduğu xalqın və dövlətin həqiqi maraqlarını cəsarətlə müdafiə edən ən parlaq və nadir din xadimi nümunələrindən biri kimi dəyərləndirilir.
İsmayıl Şahlı
