"Halloween": Milyardlıq sənayeyə çevrilən bayram
31 oktyabr dünyanın bir çox ölkəsində qeyd olunan "Halloween" artıq sadəcə əyləncə və şirniyyat bayramı deyil. Tarixi minilliklər əvvələ gedib çıxan bu gün, müasir dövrdə həm sosial, həm iqtisadi, həm də ekoloji müzakirələrin mərkəzinə çevrilib.
TodayPress TV xəbər verir ki, "Halloween" qədim Kelt inanclarından yaranaraq bu gün milyardlarla dollarlıq kommersiya hadisəsinə çevrilib.
Kökləri qədim Kelt mərasimlərinə gedir
"Halloween" ənənəsinin əsası qədim Keltlərin Semeyn festivalına dayanır. O dövrdə insanlar payızın sonunu və qaranlıq mövsümün başlanmasını qeyd edir, tonqallar yandırır, ruhlardan qorunmaq üçün maskalar taxırdılar. VIII əsrdə xristianlıq təsiri ilə 1 noyabr “All Saints’ Day” (Müqəddəslər Günü) elan edildikdən sonra, 31 oktyabr gecəsi "All Hallows Eve" adlanmağa başladı və zamanla “Halloween” formasını aldı.
Müasir dövrdə populyarlıq və milyonlarla dollarlıq bazar
Bu gün Halloween xüsusilə ABŞ, Kanada və Böyük Britaniyada geniş şəkildə qeyd olunur. 2024–2025-ci illərdə yalnız ABŞ-də "Halloween" xərcləri 12 milyard dollara yaxınlaşıb. Ən çox vəsait kostyumlara, dekorasiyalara və şirniyyata xərclənir.
Mədəni həssaslıq və tullantı problemi
"Halloween"in müasir forması bəzən tənqid hədəfinə də çevrilir. Qərb universitetlərinin tədqiqatlarında bildirilir ki, bəzi kostyumlar etnik və dini stereotipləri gücləndirir.
Digər tərəfdən, ekoloji təşkilatlar xəbərdarlıq edir ki, bir dəfəlik istifadə olunan plastik dekorasiyalar və ucuz kostyumlar ciddi tullantı problemi yaradır. Böyük Britaniyada aparılan araşdırmalara görə, yalnız 2023-cü ildə "Halloween" zamanı yüzlərlə ton plastik tullantı toplanıb.
Təhlükəsizlik və uşaqlara nəzarət
"Halloween" həm də təhlükəsizlik baxımından diqqət mərkəzindədir. Xarici səhiyyə və icma orqanları valideynlərə uşaqları müşayiət etməyi, küçələrdə görünən geyimlər seçməyi və toplanan şirniyyatları yoxlamağı tövsiyə edir.
"Halloween" artıq təkcə qorxu və maska bayramı deyil, həm dərin tarixi olan, həm böyük iqtisadi dəyər yaradan, həm də mədəni və ekoloji müzakirələrə səbəb olan qlobal hadisədir.
Türkan İsgəndərli
