Ukrayna İran sərhədinə minlərlə mikro-dron yerləşdirir? - Kiyev təkzib etsə də, risklər böyükdür

İran mediasında Ukraynanın İranla həmsərhəd ərazilərdə, xüsusilə İraq Kürdüstanında minlərlə mikro-dron və xüsusi təyinatlı qruplar yerləşdirdiyi barədə iddialar yayılıb. Kiyev bu məlumatları təkzib edir. İddialar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməsə də, belə bir ssenarinin mümkün nəticələri İran-Ukrayna qarşıdurmasının regional təhlükəsizliyə təsirini yenidən gündəmə gətirir.

Məlumatı yayan İranın “Tasnim” xəbər agentliyinin iddiasına görə, Ukrayna qüvvələri İran sərhədləri yaxınlığında fəaliyyət göstərə bilər. Ukraynanın İraqdakı səfirliyi isə bu məlumatları təkzib edib. Hazırda Kiyevin İraq Kürdüstanında dron bazaları yaratdığını və ya həmin əraziyə xüsusi qruplar göndərdiyini təsdiqləyən müstəqil sübut yoxdur. 

Belə bir ssenarinin arxasında dayana biləcək əsas amillərdən biri İranın Rusiyaya hərbi dəstəyidir. Tehran Moskvanı pilotsuz uçuş aparatları ilə təmin etməkdə ittiham olunur. Rusiya-Ukrayna müharibəsində İran istehsalı olan “Şahed” tipli dronlardan istifadə edilməsi Kiyev və Tehran arasındakı münasibətləri daha da gərginləşdirib.

Ukraynanın İran ərazisinə yaxın nöqtələrdə dronlardan istifadə etməsi təsdiqlənsəydi, bu, qarşıdurmanın coğrafiyasının genişlənməsi demək olardı. Kiyev belə bir addımla Rusiyanın hərbi imkanlarına təsir göstərmək və Moskvanın tərəfdaşlarına təzyiqi artırmaq məqsədi güdə bilərdi. Bununla belə, Ukraynanın bu istiqamətdə konkret planının olduğuna dair açıq sübut yoxdur.

İraq Kürdüstanının coğrafi mövqeyi məsələni daha həssas edir. İranla sərhəddə yerləşən bu bölgə əvvəllər də Tehranla kürd silahlı qrupları arasında gərginliyin mərkəzində olub. İran ərazisindən kənarda fəaliyyət göstərən silahlı qruplara qarşı raket və pilotsuz uçuş aparatı zərbələri endirib. Ukrayna ilə əlaqəli mümkün hərbi fəaliyyət barədə iddialar təsdiqlənsə, bu, İranın sərhəd təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlarını artıra və bölgədə əlavə gərginlik yarada bilər.

Belə bir vəziyyət Bağdadı da çətin seçim qarşısında qoya bilər. İraq hökuməti ölkə ərazisinin qonşu dövlətlərə qarşı hərbi əməliyyatlar üçün istifadə edilməsinin qarşısını almağa çalışmalı, eyni zamanda İranla münasibətlərdə yeni böhranın yaranmasına imkan verməməlidir. ABŞ və digər regional aktorların mövqeyi də mümkün eskalasiyanın miqyasına təsir göstərə bilər. 

İranın Ukraynaya qarşı mümkün cavab tədbirləri də qarşıdurmanın başqa istiqamətlərdə genişlənməsi riskini yaradır. Bunlara kiberhücumlar, diplomatik təzyiqlər və Tehranla yaxın əlaqələri olan silahlı qrupların fəaliyyəti daxil ola bilər. Lakin bunlar hazırda baş vermiş hadisələr deyil, belə bir qarşıdurmanın dərinləşəcəyi təqdirdə yarana biləcək ehtimallardır.

Əsas məsələ İran mediasında yayılan iddiaların nə dərəcədə əsaslı olmasıdır.

Jalə Rövşən