Metabolizmi sürətləndirmək üçün hər gün etməli olduğunuz 7 şey

Maddələr mübadiləsi orqanizmin qidaları enerjiyə çevirməsini və həyati funksiyalarını davam etdirməsini təmin edən proseslərin məcmusudur. Metabolizmin sürəti yaş, genetika, əzələ kütləsi, fiziki aktivlik və digər amillərdən asılıdır. Bəzi gündəlik vərdişlər və düzgün qidalanma maddələr mübadiləsinin normal fəaliyyətini dəstəkləyə bilər.

Zülalla zəngin qidalar seçin

Yumurta, balıq, toyuq əti, qatıq, mərcimək və lobya kimi zülal mənbələri orqanizmin enerji sərfiyyatına təsir edir. Bədən zülalları həzm etmək və mənimsəmək üçün yağ və karbohidratlarla müqayisədə daha çox enerji sərf edir. Bu xüsusiyyət qidanın termik effekti adlanır.

Zülal əzələ kütləsinin qorunmasına da kömək edir. Əzələ toxuması istirahət zamanı da enerji sərf etdiyindən balanslı qidalanma və güc məşqləri metabolik sağlamlıq baxımından əhəmiyyətlidir.

Gün ərzində kifayət qədər su için

Su orqanizmdə gedən kimyəvi proseslərin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. Susuzlaşma insanın fiziki və zehni fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Bəzi tədqiqatlar su içdikdən sonra enerji sərfiyyatında müvəqqəti artım müşahidə edildiyini göstərir. Lakin bu təsir məhduddur və suyun təkbaşına əhəmiyyətli çəki itkisi yaratdığı düşünülməməlidir.

Su ehtiyacı hava şəraitindən, fiziki aktivlikdən və fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır. Şəkərli içkilərin əvəzinə su seçmək isə gündəlik kalori qəbulunu azaltmağa kömək edə bilər.

Hərəkəti gündəlik vərdişə çevirin

Fiziki aktivlik maddələr mübadiləsini və ümumi sağlamlığı dəstəkləyən əsas amillərdəndir. Gəzinti, velosiped sürmək, üzgüçülük və digər aerob fəaliyyətlər enerji sərfiyyatını artırır.

Güc məşqləri isə əzələ kütləsinin qorunmasına və artırılmasına kömək edir. Bu baxımdan yalnız intensiv idmanla məşğul olmaq vacib deyil. Gün ərzində daha çox gəzmək, uzun müddət oturmağa fasilə vermək və pilləkənlərdən istifadə etmək də faydalıdır.

Yuxu rejiminə diqqət yetirin

Yuxu çatışmazlığı aclıq və toxluq hissini tənzimləyən mexanizmlərə təsir göstərə bilər. Bu, bəzi insanlarda iştahanın artmasına, yüksək kalorili qidalara meylin güclənməsinə və fiziki aktivliyin azalmasına səbəb olur.

Yetkin insanların əksəriyyəti üçün gecə 7–9 saat yatmaq tövsiyə edilir. Hər gün təxminən eyni saatda yatıb oyanmaq, yatmazdan əvvəl kofeindən uzaq durmaq və rahat yuxu mühiti yaratmaq rejimin sabitləşməsinə kömək edə bilər.

Lifli qidaları menyuya daxil edin

Tərəvəzlər, meyvələr, yulaf, tam taxıllı məhsullar, paxlalılar, qoz-fındıq və toxumlar liflə zəngindir. Lif həzm sisteminin normal fəaliyyətini dəstəkləyir və toxluq hissinin daha uzun müddət davam etməsinə kömək edə bilər.

Lifli qidaların üstünlüyü təkcə çəkiyə nəzarətlə məhdudlaşmır. Onlar bağırsaq mikrobiotasının sağlamlığı və qan şəkərinin tənzimlənməsi üçün də əhəmiyyətlidir. Lif qəbulunu tədricən artırmaq və kifayət qədər su içmək məsləhətdir.

Yaşıl çay və qəhvənin təsiri

Yaşıl çayın tərkibində katexinlər, qəhvədə isə kofein var. Bu maddələr enerji sərfiyyatına müəyyən dərəcədə və qısa müddətə təsir göstərə bilər.

Bununla belə, onların metabolizmi əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirdiyini və sürətli arıqlama yaratdığını söyləmək düzgün olmaz. Şəkər və yüksək kalorili əlavələr olmadan qəbul edilməsi daha məqsədəuyğundur.

Kofeinə həssas olan insanlar, yuxu problemi və ya ürəkdöyünmə yaşayanlar onun qəbulunu məhdudlaşdırmalıdırlar. Yaşıl çay ekstraktı kimi yüksək dozalı əlavələr isə adi çay içməklə eyni deyil və sağlamlıq riskləri yarada bilər.

Acı bibər və ədviyyatlar

Acı bibərin tərkibində olan kapsaisin bədən temperaturuna və enerji sərfiyyatına cüzi təsir göstərə bilər. Zəncəfil, darçın və digər ədviyyatlar da müxtəlif qidaların dadını zənginləşdirmək üçün istifadə olunur.

Lakin bu məhsulların heç biri təkbaşına maddələr mübadiləsini nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətləndirən vasitə hesab edilmir. Acı qidalar mədə yanması və reflüksü olan insanlarda narahatlığı artıra bilər.

Sərt pəhrizlərdən uzaq durun

Çox az kalori qəbul etmək qısa müddətdə çəki itkisinə səbəb ola bilər. Ancaq uzunmüddətli və həddindən artıq enerji məhdudiyyəti zamanı orqanizm enerji sərfiyyatını azalda, əzələ kütləsi itirilə və qida çatışmazlığı yarana bilər.

Balanslı qidalanma, kifayət qədər zülal qəbulu və müntəzəm fiziki aktivlik daha davamlı yanaşmadır. Maddələr mübadiləsini sürətləndirdiyi iddia edilən detoks içkiləri və möcüzəvi əlavələrə isə ehtiyatla yanaşmaq lazımdır.

Maddələr mübadiləsini dəstəkləməyin ən etibarlı yolu tək bir qidaya və ya içkiyə güvənmək deyil. Zülal və liflə zəngin qidalanma, kifayət qədər su içmək, müntəzəm hərəkət, keyfiyyətli yuxu və sərt pəhrizlərdən uzaq durmaq ümumi sağlamlıq üçün daha əhəmiyyətlidir.

Əgər insan balanslı qidalanmasına və aktiv həyat tərzinə baxmayaraq səbəbsiz çəki dəyişiklikləri, davamlı yorğunluq və ya digər narahatedici əlamətlər yaşayırsa, həkimə müraciət etməsi məqsədəuyğundur. Bəzi hallarda qalxanabənzər vəz xəstəlikləri və digər tibbi vəziyyətlər metabolik proseslərə təsir göstərə bilər.

Kübra Musayeva