Bakının azad olunmasından 108 il ötür

15 sentyabr Azərbaycan tarixində xüsusi yeri olan günlərdəndir. 1918-ci ilin bu günü Bakı şəhəri bolşevik-daşnak qüvvələrinin nəzarətindən çıxarıldı və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin paytaxtına çevrildi.

TodayPress TV xatırladır ki, həmin vaxt Azərbaycan müstəqilliyini yenicə elan etmişdi. Cümhuriyyət hökuməti Gəncədə fəaliyyət göstərirdi, Bakı isə başqa qüvvələrin nəzarətində idi. Paytaxtın azad edilməsi yeni yaradılmış dövlət üçün təkcə hərbi deyil, həm də siyasi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyırdı.

Bakının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə Azərbaycan Milli Korpusu ilə Osmanlı hərbçilərindən təşkil olunmuş Qafqaz İslam Ordusu əsas rol oynadı. Ordunun komandanı Nuru Paşa idi. 1918-ci ilin yayında başlayan hərbi əməliyyatlar sentyabr ayında həlledici mərhələyə çatdı.

Sentyabrın 14-də Bakı istiqamətində son hücum başladı. Ağır döyüşlərdən sonra sentyabrın 15-də səhər şəhər üzərində Azərbaycan və Osmanlı qüvvələrinin nəzarəti təmin edildi.

Bu hadisənin Azərbaycanın gələcəyi üçün ən mühüm nəticələrindən biri hökumətin Bakıya köçməsi oldu. Beləliklə, Bakı Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin paytaxtına çevrildi.

Lakin bu qələbənin arxasında böyük itkilər də vardı. Bakı uğrunda döyüşlərdə yüzlərlə Azərbaycan və Osmanlı əsgəri həyatını itirdi. Bu gün onların xatirəsi Bakının müxtəlif yerlərində, xüsusilə Türk Şəhidliyində yaşadılır.

15 sentyabrın Azərbaycan tarixində başqa bir əhəmiyyəti də var. Bu tarix Azərbaycan və Türkiyə hərbçilərinin birgə mübarizəsinin ən yadda qalan nümunələrindən biri kimi tarixə düşüb.

Bu gün 15 sentyabrı xatırlamaq həm Bakının 1918-ci ildəki taleyini, həm də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk illərində qarşılaşdığı çətinlikləri anlamaq baxımından vacibdir. Çünki paytaxtın azad olunması Cümhuriyyətin yalnız xəritədə deyil, real siyasi və hərbi gücə malik dövlət kimi möhkəmlənməsində mühüm mərhələ idi.

Kübra Musayeva